رشت؛ شهر باران و غذا
پژمان موسوی
رشت با باران مأنوس است و با غذا؛ غذاهایی که آنقدر خوشمزه و متنوع هست که حالا "یونسکو" را مجاب کرده تا رشت را به شبکه جهانی شهرهای خلاق یونسکو متصل کند و نام رشت را به عنوان تنها شهر ایران در زمینه خوراک شناسی، ثبت جهانی کند. شهردار رشت خبرش را داده و گفته است که رشت تنها شهر کشور است که در زمینه خوراک شناسی در ایران ثبت جهانی شده و در کنار آدلاید استرالیا، بارسلونا از اسپانیا، برگن از نروژ، بوداپست از مجارستان، دیترویت از آمریکا، لیورپول از انگلیس، رم از ایتالیا، مونته ویدئو از اروگوئه، سالوادور برزیل و سنگاپور، به عضویت شبکه شهرهای خلاق جهان درآمده است.
حتماً باید رشت بوده باشی تا بفهمی انتخاب یونسکو، انتخاب دقیقی است. رشت از معدود شهرهای ایران است که نهتنها اقلیمش با خیلی شهرهای دیگر ایران متفاوت است، که "سبک زندگی" هم در آن بسیار متمایز است. اصلاً میدانید چیست؟ رشت شهر زندگی است... شهر زندهها. انگار شب و روز به هم متصل است توی رشت. وقت شادی ندارد، وقت خواب اصلاً، وقت توی خانه نشستن... همه اینها درهم است توی رشت. قاعدهبردار نیست. کافی است یکی از نیمه شبهای بارانی و مخملی، دلت هوای پیادهروی کند؛ انگار همه شهر توی خیاباناند تا همراهیات کنند.
تمام دلخوشی یکی مثل من این است که در روزهای گرم تابستان و روزهای آلوده زمستان، از تهران صاف و آفتابی که حرکت میکنم، بعد از خروجی شهر کوهین ـ شمالیترین نقطه استان قزوین ـ با ابرهایی مواجه شوم که خبر از تغییر اقلیم میدهند. بعد از کوهین اگر ابر نباشد، دل خوش میکنم به خروجی منجیل ـ جایی که آنجا دیگر حتماً هوا ابری میشود و آسمان تیره و تار. آنجا هم اگر ابری نباشد، امید آخرم 5 کیلومتر قبل از امامزاده هاشم است؛ جایی که آنجا دیگر هوا حتماً ابری میشود و ابرها بهقدری به زمینمان نزدیک، که میتوانی آنها را توی دست بگیری و خنکیاش حالت را جا بیاورد.
اصلاً باید توی رشت قدم بزنی؛ باید در بازار ماهی فروشانش راه بروی تا بدانی "هویت" چیست. باید در اتاقکهای چوبی وسط بازار قدیمیاش، "باقلا قاتق" و "پلو کباب" داغ را تست کنی، ناخنکی به "مرغ ترش" بزنی، "ترش تره" و "انار بیج"اش را مزه مزه کنی و "مرغ فسنجان" و "کویی خورش"اش را امتحان کنی. "میرزا قاسمی" و "آلو مسما" و "واویشکا" هم که جای خود را دارد. همه اینها را بگذارید بغل باقلا و سیر ترشی و سیر تازه و خاویارش. کجا را میشناسید که اینهمه تنوع غذایی داشته باشد؟ تازه همه اینها به استثنای انواع غذاهای دریایی و خوراکهای ماهیای است که در رشت به اشکال مختلف طبخ میشوند و سهم زیادی در سفرههای گیلانیها دارند.
اینهمه ظرفیت به نظر میرسد مهمترین پیششرط است در مبحثی که از آن به "توانمندی جوامع محلی" یاد میشود و میتواند مهمترین عامل برای بهرهبرداری از این فرصت ویژه برای شهر باران باشد؛ شهری که میتواند و باید که به شهر نمونه گردشگری، بهویژه در حوزه گردشگری غذایی تبدیل شود.
حتماً باید رشت بوده باشی تا بفهمی انتخاب یونسکو، انتخاب دقیقی است. رشت از معدود شهرهای ایران است که نهتنها اقلیمش با خیلی شهرهای دیگر ایران متفاوت است، که "سبک زندگی" هم در آن بسیار متمایز است. اصلاً میدانید چیست؟ رشت شهر زندگی است... شهر زندهها. انگار شب و روز به هم متصل است توی رشت. وقت شادی ندارد، وقت خواب اصلاً، وقت توی خانه نشستن... همه اینها درهم است توی رشت. قاعدهبردار نیست. کافی است یکی از نیمه شبهای بارانی و مخملی، دلت هوای پیادهروی کند؛ انگار همه شهر توی خیاباناند تا همراهیات کنند.
تمام دلخوشی یکی مثل من این است که در روزهای گرم تابستان و روزهای آلوده زمستان، از تهران صاف و آفتابی که حرکت میکنم، بعد از خروجی شهر کوهین ـ شمالیترین نقطه استان قزوین ـ با ابرهایی مواجه شوم که خبر از تغییر اقلیم میدهند. بعد از کوهین اگر ابر نباشد، دل خوش میکنم به خروجی منجیل ـ جایی که آنجا دیگر حتماً هوا ابری میشود و آسمان تیره و تار. آنجا هم اگر ابری نباشد، امید آخرم 5 کیلومتر قبل از امامزاده هاشم است؛ جایی که آنجا دیگر هوا حتماً ابری میشود و ابرها بهقدری به زمینمان نزدیک، که میتوانی آنها را توی دست بگیری و خنکیاش حالت را جا بیاورد.
اصلاً باید توی رشت قدم بزنی؛ باید در بازار ماهی فروشانش راه بروی تا بدانی "هویت" چیست. باید در اتاقکهای چوبی وسط بازار قدیمیاش، "باقلا قاتق" و "پلو کباب" داغ را تست کنی، ناخنکی به "مرغ ترش" بزنی، "ترش تره" و "انار بیج"اش را مزه مزه کنی و "مرغ فسنجان" و "کویی خورش"اش را امتحان کنی. "میرزا قاسمی" و "آلو مسما" و "واویشکا" هم که جای خود را دارد. همه اینها را بگذارید بغل باقلا و سیر ترشی و سیر تازه و خاویارش. کجا را میشناسید که اینهمه تنوع غذایی داشته باشد؟ تازه همه اینها به استثنای انواع غذاهای دریایی و خوراکهای ماهیای است که در رشت به اشکال مختلف طبخ میشوند و سهم زیادی در سفرههای گیلانیها دارند.
اینهمه ظرفیت به نظر میرسد مهمترین پیششرط است در مبحثی که از آن به "توانمندی جوامع محلی" یاد میشود و میتواند مهمترین عامل برای بهرهبرداری از این فرصت ویژه برای شهر باران باشد؛ شهری که میتواند و باید که به شهر نمونه گردشگری، بهویژه در حوزه گردشگری غذایی تبدیل شود.
• روزنامه ایران، شماره 6105، 30 آذر 1394
نظرات بینندگان