بنادر كشور همواره فعالیتهای مستمر خود را در جهت توسعه حمل و نقل كالا سامان دادهاند. این بنادر با وجود آمادگی كامل براساس هماهنگیهای به عمل آمده و با تدوین برنامههای عملی و به تبعیت از قوانین و مقررات و در راستای سیاستهای دولت در دوران پس از توافق و پس از تحریم در جهت رونق اقتصاد دریایی گامهای اساسی برداشتهاند. هماكنون بندر انزلی نقشی تاثیرگذار در ترانزیت سوخت، غلات همچنین واردات آهنآلات، تخته و مصالح ساختمانی كشور دارد. با علم به اینكه صنعت ساختمان یك صنعت چند لایه است و با توجه به اینكه در بخش ترانزیت سوخت بندر انزلی در مقایسه با مدت مشابه سالهای گذشته رشد بالایی داشته است میتوان گفت بندر انزلی میتواند نقشی مهم در اقتصاد مقاومتی و دوران پساتحریم داشته باشد. ویژگیهای خاصی این بندر را در دوران پساتحریم متمایز میكند مانند اینكه بندر انزلی پایلوت كریدور شمال- جنوب، كریدور تراسیكا و مجهزترین بندر شمال كشور است كه دسترسی مناسب به بنادر آستراخان و ماخاچ كالا در روسیه، تركمنباشی در تركمنستان، اكتائو و آتیرائو در قزاقستان و باكو در آذربایجان دارد. ازجمله ویژگیهای دیگر این بندر میتوان به موارد زیر اشاره كرد: ارتباط با بازارهای منطقهیی و دسترسی به بازار مصرف 300میلیونی كشورهای مشتركالمنافع، برخورداری از مزایای منطقه آزاد تجاری و فراهم كردن تسهیلات ویژه برای صاحبان كالا، تجار و سرمایهگذاران، نزدیكی به فرودگاه بینالمللی و مسیر دسترسی زمینی مناسب به استانهای همجوار، نزدیكی به بزرگترین ذخایر نفت و گاز دریای خزر، دسترسی به معادن سرب، روی و آهن و مراكز صنعتی و نزدیكی به استانهای صنعتی همجوار و پایتخت، بهرهگیری از توان بخش خصوصی در اداره ترمینالها و ایجاد فضای رقابتی برای كاهش نرم تخلیه و بارگیری، ترمینال اختصاصی مسافری(وجود پتانسیل مناسب برای ایجاد و توسعه گردشگری دریایی)، برخورداری از شرایط آب و هوایی معتدل استان گیلان، بهرهمندی از راهآهن بندرانزلی-قزوین و اتصال به شبكه سراسری راهآهن كشور (به زودی). مكاتبات با هفت استان همجوار برای جذب كالا و سرمایهگذاری در بنادر استان با هدف تقویت رویكرد تجاری و بازرگانی و ارتقای رقابتپذیری سرمایهگذاری در بنادر گیلان از اجرای كامل طرح جامع دریایی و پیادهسازی سامانه جدید آمار در بنادر انزلی و آستارا، افزایش تنوع كالا به خصوص در امر صادرات، برنامهریزی برای صادرات محصولات كشاورزی و تاكید بر ایجاد پایانه اختصاصی اموری است كه در پساتحریم در انزلی اجرا و درحال پیگیری است و بازارهای جدید برای بنادر استان نظیر بازارهای كشور تركیه، عراق، آذربایجان، ارمنستان و روسیه از طریق سه محور ترانزیت، صادرات، واردات، عاملی در جهت افزایش ظرفیت و سهم ناوگان تجاری ایران نیز در دریای خزر است. در همین رابطه گروه كالاهای وارده به بنادر شمالی با هدف بررسی جایگاه بندرانزلی تحلیل میشود و شناسایی نقاط ضعف و قوت آن همچنین تجزیه و تحلیل قیمت تمام شده كالاهای عمده وارداتی از مسیر بندرانزلی در مقایسه با دیگر بنادر شمالی برای توسعه امور اقتصادی بنادر گیلان در جهت رسیدن به توسعه پایدار عملكرد این بندر با موارد مشابه مكررا ارزیابی میشود تا با در نظر گرفتن اقتصاد مقاومتی كمترین هزینه حمل و نقل بر كالای مصرفی داخلی تحمیل شود. همچنین بندر آستارا به عنوان بندر پشتیبان بندر انزلی در غرب كشور در دوران پساتحریم در بنادر گیلان نقش كلیدی ایفا میكند. این بندر هماكنون مشغول فعالیت تخلیه و بارگیری است و با توجه به اهمیت این بندر در دوران پساتحریم، سازمان بنادر كلیه تمهیدات لازم را برای ارتقای این بندر انجام و در انتهای سال 93 اراضی این بندر به عنوان منطقه ویژه اقتصادی مورد تصویب مجلس قرار گرفت كه این ظرفیت بسیار بالا و مهم برای استان گیلان فرصتهای سرمایهگذاری بسیاری را در این منطقه ویژه در برخواهد داشت. با توجه به اقتصاد مقاومتی و دوران بعد از تحریم یكی از موضوعات با اهمیت برای سازمان بنادر استفاده از بخش خصوصی در انجام مراحل كاری در بنادر كشور است كه سازمان در كلیه موضوعات همكاری و مساعدتهای لازم را در جهت جذب سرمایهگذاران بخش خصوصی در ایجاد زیرساختهای بندری همچنین تولیدی انجام میدهد. با بهرهگیری از این بندرگاه و مسیر دریایی آن، مسافت حمل كالا در صنایع شمال غرب به مقاصد خارجی در میان بنادر شمال كشور حداقل ۱۶۰كیلومتر در خشكی و ۱0۰كیلومتر در مسافتهای دریایی كاهش یافته كه این امر نقش موثری در كاهش قیمت تمام شده كالا برای صنایع تولیدی استانهای شمال و شمالغرب كشور شده است. بندر آستارا برای بازرگانان و صنایع تولیدی استانهای شمال و شمال غرب كشور از اهمیتی ویژه برخوردار است چراكه راهاندازی این بندر موجب كاهش هزینه واردات و صادرات كالا برای بازرگانان ایرانی شده است. صادرات، واردات و ترانزیت غلات یكی از اهداف احداث این بندر است و ذخیره موقت غلات ازجمله ویژگیهای كاربردی این بندرگاه مهم محسوب میشود. فعالیت حداكثری این بندر در غرب كشور بر میزان توانمندیهای ایران در انتقال و جابهجایی كالا میافزاید كه با ایجاد مزیت اقتصادی جدید كشورهای روسیه، آذربایجان، عراق و تركیه از آن در حمل و نقل كالا به عنوان مسیر ترانزیت نو استقبال چشمگیری خواهند كرد. علاوه بر نقشآفرینی بندر آستارا در جذب و عبور بخشی از كالاهای كریدور شمال و جنوب بندر آستارا در موقعیت ممتازی در پذیرش كالاهای تراسیكای میانی و جنوبی دارد.
• مدیرکل بنادر و دریانوردی استان گیلان •• روزنامه تعادل، شماره 428، 17 آذر 1394