خطر نفوذ دلواپسان
دکتر فیاض زاهد
بدیهی است آنچه امروز پس از برجام آغاز شده تا دو ماه دیگر به نقطه پایان خودش می‌رسد چرا كه تیم مذاكره‌كننده هسته‌ای می‌خواهد طبق خط قرمزی كه رهبر انقلاب درباره اجرای شروط 1+5 و پایان تحریم‌ها تعیین كردند زمان‌بندی یكسانی داشته باشد. بنابراین زمان موثقی را پیش‌بینی كردند تا به‌صورت كیفی بتوانند به نقطه مشتركی برسند. دراین زمان ما به آنچه شرط كرده‌ایم عمل خواهیم كرد و در نقطه پایان تایید آن توسط آژانس، تمام تحریم‌ها برداشته خواهد شد. از آنجایی كه انتخابات مجلس در اسفندماه برگزار می‌شود چنانچه در این ماه تحریم‌ها لغو شود شاهد اثر روانی آن در وضعیت بازار خواهیم بود، ضمن آنكه الان هم شاهد این اثر روانی هستیم. هرچند باور بنده این است که توافق لوزان بخشی از آن را تخلیه كرده، یعنی اگر قرار بود بازار نسبت به برجام واكنش روانی نشان دهد این اتفاق افتاده است. ثباتی كه در چند ماه اخیر در بازار بورس و اقتصاد ایران شاهد بودیم ناشی از همین واقعیت است. اگر در شرایط جدید مذاكرات انجام شده بخواهد به نتیجه برسد و چه از طریق سرمایه‌های ایرانی خارج از كشور یا بازشدن افق‌های جدید به سمت مشاركت‌های منطقه‌ای یا مشاركت‌های دوگانه و چندگانه میان شركت‌های ایرانی و طرف‌های اروپایی و آمریكایی پیش رود آثار اقتصادی آن بین چهار تا شش ماه آینده در اقتصاد ایران خودش را نشان می‌دهد و به‌طور مشخص می‌توانیم در حوزه‌هایی مانند مسكن، خودرو، نفت، گاز و پتروشیمی شاهد این تغییرات باشیم. برجام بیشتر اثر روانی خودش را بر فرایند اقتصادی خواهد گذاشت لذا اگر بخواهیم ارتباط آن را با انتخابات ایران تحلیل كنیم تاثیر سیاسی خودش را خواهد گذاشت و در این شرایط دولت و اصلاح‌طلبان كاملا می‌توانند از برجام بهره‌برداری سیاسی كنند چرا كه آثار سیاسی آن تا انتخابات مجلس تداوم پیدا خواهد كرد. بنابراین اگر بخواهیم معدل بگیریم، برجام نتیجه خودش را در انتخابات از نظر سیاسی و روانی خواهد گذاشت. اراده ایران و جامعه جهانی بر پیشبرد برجام است لذا به صورت رسمی مقابله جدی در داخل و خارج از ایران با اجرای برجام صورت نخواهد گرفت، البته حركت‌های ایذایی تشدید خواهد شد. در آمریكا این حركت‌های ایذایی از سوی جمهوریخواهان برای ورود به انتخابات است. در داخل هم این رفتار قابل تحلیل است به این معنا كه جریان دلواپس اگر از دوپینگ‌های خاصی استفاده نكند بازنده اصلی انتخابات خواهد بود. در واقع برای ایجاد یك انتخابات مشاركتی با درصد بالایی از حضور مردم نیازمند حداقل استانداردها هستیم. تامین حداقل استانداردهای انتخاباتی به موافقت میانه‌روها و اصلاح‌طلبان ختم خواهد شد. البته خطری كه رفتار دلواپسان دارد استفاده از ابزارهای قدرتمندی است كه در برخی حوزه‌های اقتصادی دارند. این گروه با این ابزارها می‌توانند در كار اقتصادی دولت سنگ‌اندازی كنند كه این می‌تواند بسیار خطرناك باشد.
• استاد دانشگاه
•• روزنامه آرمان امروز، شماره 2883، 29 مهر 1394
•• روزنامه آرمان امروز، شماره 2883، 29 مهر 1394
نظرات بینندگان