ماه مبارک شعبان و شتابزدگی شهرداری!
سید ارمیا مهدوی سعیدی
"یَفْرَحُونَ لِفَرَحِنَا وَ یَحْزَنُونَ لِحُزْنِنَا وَ یَبْذُلُونَ أَمْوَالَهُمْ وَ أَنْفُسَهُمْ فِینَا أُولَئِکَ مِنَّا." در حدیثی از امیرالمؤمنین علی(ع) آمده است: "شیعیان ما در شادی ما شادند و به سبب اندوه ما اندوهگین میشوند." این جمله قصار از حضرت امیر نشان میدهد که در فرهنگ و مکتب اسلامی به همان اندازه که به سوگواری به اهل بیت تأکید شده است، به سرور و شادمانی نیز توصیه شده است. یکی از ویژگیهای دین اسلام، وجود اعیاد اسلامی است. این اعیاد با این کیفیت و کمیت با توجه به قیاس با ادیان دیگر از اهمیت ویژهای در نوع خود برخوردار است؛ لذا در همین راستا عدهای از بدخواهان اسلام درصددند توجه به این اعیاد را در نظر شیعیان و بهخصوص ایرانیان کمرنگتر کنند؛ چرا اینکه هرچه این ارزشها کمرنگتر شود، آنها سریعتر به مقاصد شوم خود دست پیدا میکنند. از همین منظر است که برخی از کجاندیشان همواره بر این نکته مغرضانه اصرار دارند که: "دین اسلام با غم و اندوه گره زده شده است." شهید مطهر مرتضی مطهری در اینباره میگوید: "بعضی از مقدس مآبان و مدعیان تبلیغ دین، به نام دین با همه چیز به جنگ برمیخیزند. شعارشان این است اگر میخواهی دین داشته باشی، پشت پا بزن به همه چیز، گرد مال و ثروت نگرد، ترک حیثیت و مقام کن، زن و فرزند را رها کن، از علم بگریز که حجاب اکبر است(!) و مایه گمراهی، شاد مباش و شادی نکن، از خلق بگریز و به انزوا پناه بر." (مطهری، امدادهای غیبی، ص ۲۴)
یکی از جلوههای اعیاد در مذهب تشیع، در ماه شعبان ظهور و بروز کرده است. ماه شعبان، ماه مبارک و ماه شریفی است و به حضرت سیدالانبیاء(ص) منسوب است. از اهم فضائل این ماه شریف، ولادت سه امام معصوم علیهم السلام و حضرت عباس(ع) میباشد. نکته متمایز و پررنگ این ماه نسبت به ماههای دیگر در این است که در ماه شعبان، سالروز شهادت هیچ ائمه معصومی در تاریخ تشیع وارد نشده است، لذا فرح و شادی در این ماه مبارک امری لازم و بهنوعی از سوی اهل نظر سفارش شده است؛ چرا که در کتب این مکتب بر پیروانش وارد شده است که در شادی و ولادت امامان، جامههای سفید بر تن کنید و به شور و نشاط بپردازید. از همین منظر، امام رضا(ع) به ربان بن شبیب فرمود: "اگر دوست داری در درجات عالیه بهشت با ما باشی، به حزن ما محزون و به شادی ما شاد باش." از سویی دیگر، خیر و برکت بیشمار در روزها و شبهای شعبان بینظیر و در نوع خود ستودنی است. مردم در زمان قدیم بسیار مقید بودند تا عیدهای مذهبی به بهترین شکل برگزار شود. از اینرو مدتی قبل از رسیدن عید شعبانیه، خود را مهیا میکردند و با اینکه در گذشته برق وجود نداشت، اما مردم چراغهای گردسوز خود را شبها به مناسبت ماه شعبان روشن میداشتند. همچنین برای آذین بستن کوچهها، پارچههای ذیقیمت را به شکل پیچیده از سردر خانهها آویزان مینمودند. از طرفی دیگر، همسایهها یکدیگر را بر سر سفره غذا دعوت میکردند و درهای منزل خود را روزانه برای رفت و آمد در ایام عید گشوده میداشتند.
اما متأسفانه امروز بنا به دلایل معلوم که ذکر آن از حوصله این مقال خارج است، این سنتهای مبارک از جامعه درحال رخت بستن است. شاید بتوان یکی از دلایلی که به شادی و اعیاد اسلامی امروز بسان دیروز توجه نمیشود را این مهم دانست که برنامههای خوبی برای شاد کردن در اینباره نداریم. یعنی در اصل نمیدانیم چهکار کنیم؟! به نظر میرسد متولیان این امر در برنامهریزیهای خود باید تجدید نظر کنند و به آسیبشناسی وضعیت موجود بپردازند. واضحتر اینکه باید برنامهریزی در این زمینه با دقت بیشتری صورت گیرد و تصمیمات بهروزتری اتخاذ شود. در همین راستا و با توجه به این مهم، متأسفانه در برخی از شهرستانهای گیلان از دهم خرداد ماه جاری به مناسبت ۱۴ و ۱۵ خرداد اقدام به نصب پرچمهای سیاه و بیرقهای عزا کردهاند؛ این در صورتی است که روزهای ۱۴ و ۱۵ خرداد، تقارن تقویمی با اعیاد شعبانیه ندارد... تو گویی ولادت دو امام معصوم امام حسین(ع) و امام سجاد(ع) و حضرت ابوالفضل العباس(ع) را نادیده گرفته و رحلت امام خوبیها خمینی کبیر(ره) بر این اعیاد مبارک بهصورت نمادین برتری داده شده است. مطمئناً اگر امام خمینی امروز میبود، نسبت به اینگونه از اقدامات ناپسندیده اعتراض و واکنش نشان میداد. گویا شهرداری که مسئولیت زیباسازی و فضاسازی شهر در مناسبتها و ایام مختلف را به دوش میکشد، بیشتر از آنکه به فکر حفظ شعائر باشد، به فکر رفع تکالیف است! و ترجیح میدهد که بنرها و پارچههای مشکی روزهای رحلت بنیانگذار انقلاب را چند روز زودتر و همزمان با ولادت امامین در خیابانهای اصلی شهر نصب کند.
یک نمونه از این حرکت اشتباه که در این مقال تصویرش آورده شده است، در شهر لاهیجان اتفاق افتاده است. شهرداری لاهیجان در یک حرکت تعجببرانگیز، شتابزده و بیبرنامه و همزمان با ولادت حسین بن علی(ع) تمام شهر را سیاهپوش کرده است، در صورتی که میتوانست این کار را با مدیریت صحیح و سازمانیافته، در شامگاه ولادت امام سجاد(ع) انجام دهد. اینگونه حرکتهای شتابزده در سال "اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی" محلی از اعراب نخواهد داشت. پرپیداست که این روش نامرسوم و اینگونه اقدامات ناخوشایند با راه روشن رهبر معظم و مسیر انقلاب سازگاری و با هیچکدام از موازین و دستورات اسلامی مطابقت ندارد؛ در کدامین دفتر است این شرع نو؟!
لازم است، شهرداریها سیاست غلط خود را اصلاح کنند و بیش از گذشته در راستای آذینبندی شهر و ایجاد زمینههای نشاط و شادی شهروندان در اعیاد اسلامی اقدامات لازم را اتخاذ نمایند. پرواضح است که هر قدر به این ارزشها در زمینههای مختلف، اهمیت بیشتری داده شود، اثرات آن در زندگی فردی و اجتماعی آدمی به نحو چشمگیری بروز و ظهور خواهد کرد.
یکی از جلوههای اعیاد در مذهب تشیع، در ماه شعبان ظهور و بروز کرده است. ماه شعبان، ماه مبارک و ماه شریفی است و به حضرت سیدالانبیاء(ص) منسوب است. از اهم فضائل این ماه شریف، ولادت سه امام معصوم علیهم السلام و حضرت عباس(ع) میباشد. نکته متمایز و پررنگ این ماه نسبت به ماههای دیگر در این است که در ماه شعبان، سالروز شهادت هیچ ائمه معصومی در تاریخ تشیع وارد نشده است، لذا فرح و شادی در این ماه مبارک امری لازم و بهنوعی از سوی اهل نظر سفارش شده است؛ چرا که در کتب این مکتب بر پیروانش وارد شده است که در شادی و ولادت امامان، جامههای سفید بر تن کنید و به شور و نشاط بپردازید. از همین منظر، امام رضا(ع) به ربان بن شبیب فرمود: "اگر دوست داری در درجات عالیه بهشت با ما باشی، به حزن ما محزون و به شادی ما شاد باش." از سویی دیگر، خیر و برکت بیشمار در روزها و شبهای شعبان بینظیر و در نوع خود ستودنی است. مردم در زمان قدیم بسیار مقید بودند تا عیدهای مذهبی به بهترین شکل برگزار شود. از اینرو مدتی قبل از رسیدن عید شعبانیه، خود را مهیا میکردند و با اینکه در گذشته برق وجود نداشت، اما مردم چراغهای گردسوز خود را شبها به مناسبت ماه شعبان روشن میداشتند. همچنین برای آذین بستن کوچهها، پارچههای ذیقیمت را به شکل پیچیده از سردر خانهها آویزان مینمودند. از طرفی دیگر، همسایهها یکدیگر را بر سر سفره غذا دعوت میکردند و درهای منزل خود را روزانه برای رفت و آمد در ایام عید گشوده میداشتند.
لاهیجان در روز میلاد امام حسین(ع) ـ 11 خرداد 1393
اما متأسفانه امروز بنا به دلایل معلوم که ذکر آن از حوصله این مقال خارج است، این سنتهای مبارک از جامعه درحال رخت بستن است. شاید بتوان یکی از دلایلی که به شادی و اعیاد اسلامی امروز بسان دیروز توجه نمیشود را این مهم دانست که برنامههای خوبی برای شاد کردن در اینباره نداریم. یعنی در اصل نمیدانیم چهکار کنیم؟! به نظر میرسد متولیان این امر در برنامهریزیهای خود باید تجدید نظر کنند و به آسیبشناسی وضعیت موجود بپردازند. واضحتر اینکه باید برنامهریزی در این زمینه با دقت بیشتری صورت گیرد و تصمیمات بهروزتری اتخاذ شود. در همین راستا و با توجه به این مهم، متأسفانه در برخی از شهرستانهای گیلان از دهم خرداد ماه جاری به مناسبت ۱۴ و ۱۵ خرداد اقدام به نصب پرچمهای سیاه و بیرقهای عزا کردهاند؛ این در صورتی است که روزهای ۱۴ و ۱۵ خرداد، تقارن تقویمی با اعیاد شعبانیه ندارد... تو گویی ولادت دو امام معصوم امام حسین(ع) و امام سجاد(ع) و حضرت ابوالفضل العباس(ع) را نادیده گرفته و رحلت امام خوبیها خمینی کبیر(ره) بر این اعیاد مبارک بهصورت نمادین برتری داده شده است. مطمئناً اگر امام خمینی امروز میبود، نسبت به اینگونه از اقدامات ناپسندیده اعتراض و واکنش نشان میداد. گویا شهرداری که مسئولیت زیباسازی و فضاسازی شهر در مناسبتها و ایام مختلف را به دوش میکشد، بیشتر از آنکه به فکر حفظ شعائر باشد، به فکر رفع تکالیف است! و ترجیح میدهد که بنرها و پارچههای مشکی روزهای رحلت بنیانگذار انقلاب را چند روز زودتر و همزمان با ولادت امامین در خیابانهای اصلی شهر نصب کند.
یک نمونه از این حرکت اشتباه که در این مقال تصویرش آورده شده است، در شهر لاهیجان اتفاق افتاده است. شهرداری لاهیجان در یک حرکت تعجببرانگیز، شتابزده و بیبرنامه و همزمان با ولادت حسین بن علی(ع) تمام شهر را سیاهپوش کرده است، در صورتی که میتوانست این کار را با مدیریت صحیح و سازمانیافته، در شامگاه ولادت امام سجاد(ع) انجام دهد. اینگونه حرکتهای شتابزده در سال "اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی" محلی از اعراب نخواهد داشت. پرپیداست که این روش نامرسوم و اینگونه اقدامات ناخوشایند با راه روشن رهبر معظم و مسیر انقلاب سازگاری و با هیچکدام از موازین و دستورات اسلامی مطابقت ندارد؛ در کدامین دفتر است این شرع نو؟!
لازم است، شهرداریها سیاست غلط خود را اصلاح کنند و بیش از گذشته در راستای آذینبندی شهر و ایجاد زمینههای نشاط و شادی شهروندان در اعیاد اسلامی اقدامات لازم را اتخاذ نمایند. پرواضح است که هر قدر به این ارزشها در زمینههای مختلف، اهمیت بیشتری داده شود، اثرات آن در زندگی فردی و اجتماعی آدمی به نحو چشمگیری بروز و ظهور خواهد کرد.
نظرات بینندگان
كامران
| 
۱۵:۵۷ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۲
پاسخ
كامران: شهرداريها فقط بهدنبال رفع تكليف هستند. واقعاً جاي تعجب دارد... ولادت امام حسين(ع) و پرچمهاي سياه!!! يوسف پور
| 
۲۰:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۳
پاسخ
يوسفپور: با تشكر از نويسنده يادداشت كه به اين مطلب پرداختند. براي بنده خيلي جاي سئوال بود كه چطور شهرداري در روز تولد حسين بن علي شهر را سياهپوش كرد؟! انتظار ميرود دفتر امام جمعه شهرستان بيشتر نظارت بر عملكرد فرهنگي و مذهبي ادارات شهرستان داشته باشند. هرطور حساب كنيم، لاهيجان را از قديم بهعنوان يك شهر مذهبي ميشناسند. نبايد ما كاري كنيم كه اين شهرستان با اين قدمت و با داشتن امامزادههاي جليله القدر، توسط بعضي از اشتباهات نابخشودني توسط شهرداري اسمش بدنام شود. شهرداري لاهيجان البته در بخش عمراني عملكردهايش قابل تقدير است، ولي در بخش مذهبي و فرهنگي كاستيهايي وجود دارد. محمدآوندی
| ۰۰:۳۷ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۵
پاسخ
محمد آوندی: در ایران تخصصهای "ویژه"در تیره و تار کردن وجود دارد... هم خرجش کمتر است و هم بیدردسر. برای جشن، باید شاد اندیشید و از اندیشههای شاد بهره گرفت. پس به جناب شهردار ایراد نگیرید؛ شاید هم اهم و مهم کرده باشد؟ و یا اینکه لازم دیده است در روز جشن هم شهر را سیاه پوش کند. مگر خبر ندارید که شهر و شهرداری متعلق به شهردار است؟ پولدار مالک پولش هست، زمیندار مالک زمینش است، اما شهردار مالک شهرش نیست؟ از همه اینها هم اگر بگذریم، رفتار شهرداری که با بسیاری از صاحب منصبان شهر عکس یادگاری دارد، مگر میتواند قابل نقد باشد؟ ارمیای عزیز! به فکر نان باش که خربزه آب است. ناشناس
| ۱۷:۵۳ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۵
پاسخ
لاهیجانی: وقتی فکر و ذکر و انرژی اعضای شورای شهر و شهردار، خوش خدمتی به نماینده شهر باشد و افتخارشان، سنگفرش موزاییک کردن محوطه و حیاط مسجد حاج سلیم محله ـ آنهم بهصورت ضربتی ـ چون باید مورد تأیید و ستایش آقای نماینده در سایت تبلیغاتیاش قرار بگیرند، معلوم است دیگر برای این کارها وقت ندارند!!! آقایان چشمشان فقط بنرهای رنگارنگ بهبه و چهچه برای مهندسها و دکترهای من درآوردی را میبیند و معلوم است که دیگر فرق رنگ سیاه و مناسبت آن را متوجه نشوند!!! بیچاره شهری که بهدلیل بیانگیزگی نخبگان و بزرگانش برای حضور و اتتخاب شدن، باید شاهد این تراژدیهای مضحک باشد. خنده تلخ من از گریه غمانگیزتر است... کار از گریه گذشته است که من میخندم!!! محراب فر
| 
۱۱:۳۹ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۶
پاسخ
محراب فر: واقعاً كه! علي فاتح
| ۲۰:۱۱ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۶
پاسخ
علي فاتح: فرهنگها تغيیر پيدا كرده است؛ منكرها جاي معروفها نشسته است... بايد براي غربت حسين مظلوم گريست كه ميلادش هم دستخوش تحريف قرار گرفته است... كاري را كه دولت يزيديان و بني اميه انجام ميدادند، امروز با اين عملكردهاي نادرست، ما انجام ميدهيم... بايد فقط به خدا پناه برد. والسلام. احسان احمدی
| 
۲۲:۳۶ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۶
پاسخ
احسان احمدی: وقتی کار دست کارنادانان باشد، بهتر از این نخواهد بود که در اعیاد بزرگ شعبانیه، میلاد امام حسین و روز پاسدار، میلاد حضرت عباس و روز جانباز و میلاد امام سجاد بهجای جشن و سرور، شما با شهری سیاهپوش روبهرو شوید!!! آقایان با تنبلی بهجای سهشنبه شب، چند روز زودتر شهر را سیاه کردند!!! دوستان شورا چرا در این زمینه حرفی نزدند و در سایت خود عذرخواهی نکردند؟؟؟ شهرداری چرا سکوت کرد؟؟؟ ما در شهادت امام حسین بر سر و سینه میزنیم و در میلاد این امام نیز باید شاد باشیم. در شهرداری چه میگذرد که توجهی به مناسبتها ندارند؟؟؟ اینها که مدعی خیلی چیزها بودند و دم از برترینها میزنند؟؟؟ نباید انتظاری داشت وقتی که حاشیه بر متن غلبه کرده و ... یک لاهیجانی دیگر
| ۰۰:۰۹ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۷
پاسخ
یک لاهیجانی دیگر: تأسف بسیار برای اینهمه منفیبافی همشهریان عزیزم... ناشناس
| ۱۰:۴۱ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۷
پاسخ
لاهیجانی: فکر میکنم نماینده عزیز این اعضای شورا رو ببره شورای حاج سلیم محله، هم برای مردم لاهیجان بهتره، هم برای نماینده! متأسفم برای این شهر! وقتی توی اعضای شورای "شهر" باید چراغ دستی برداری تا بتونی کسی رو پیدا کنی که اهل همین "شهر" باشه و بشینه و بدون اغراض و منافع شخصی به حرفت گوش بده، نتیجهاش همینه. لاهيجاني:
| ۱۲:۳۶ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۷
پاسخ
لاهيجانی: يادداشت خوب و بهجايی بود. نظرات بینندگان