قدرت اینترنت در عرصه سیاست و رسانه
آرشاک عابدان
بی‌شک آیندگان، دوره‌ای که ما در آن زندگی می‌کنیم را "عصر ارتباطات" نام می‌نهند. در این عصر، انسان با اتصال کامپیوترهای شخصی به یکدیگر، ابتدا شبکه‌های کامپیوتری را به‌وجود آورد و سپس با ایجاد ارتباطی در سطح جهانی، بین این شبکه‌های کامپیوتری، پدیده نوظهور اینترنت را تحقق بخشید. این پدیده در دوره جدید تاریخ پس از تولید برق، بی‌شک و بی‌اغراق بزرگترین ابداع بشر است و بر تمام جوانب زندگی انسانی، از کسب دانش، ارتباطات کاری و شخصی تا مسافرت، سرگرمی و حتی تعامل با دنیای رسانه تأثیر به‌سزایی داشته است، تا آن‌جا که روزی نیست که شب شود و ناپلئون جدید عصر ما، سرزمین تازه‌ای را در قلمرو انسان‌ها فتح نکند.
یکی از فتح الفتوحات این ناپلئون جدید، دنیای سیاست و رسانه است. امروزه در این عرصه، اینترنت علاوه بر این‌که از ابزارهای اصلی در انتشار اخبار، نظرات و اتفاقات پیرامون افراد، چهره‌ها و جریان‌های سیاسی به حساب می‌آید، در دریافت بازخورد از جوامع، نسبت به مواردی که انتشار یافته‌اند نیز به منظور تصمیم‌سازی مدیران بالادستی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به‌طوری که در ابعاد جهانی، سازمان‌هایی برای داده‌کاوی و استخراج اطلاعاتی بسیار ارزشمند و آمارگونه در ارتباط با الگوهای رفتاری، سلایق افراد و حتی منطق‌های حاکم بر جوامع از داده‌های اینترنتی آن جامعه تأسیس شده‌اند تا شناخت درستی از جامعه مورد بررسی، تقدیم سیاسیون شود.
از مهمترین وقایع سیاسی که تاریخ از دوره ما نقل خواهد کرد، شاید انقلاب‌های سریالی در کشورهای عرب منطقه باشد؛ همان‌ها که رهبر انقلاب آن‌ها را "بیداری اسلامی" نامید. بی‌تردید آغاز و سرچشمه این وقایع، انقلاب مصر است؛ مصری که حسنی مبارک طی 30 سال با دیکتاتوری در آن حکومت کرده بود. کمتر تحلیل‌گری وجود دارد که استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی را از ستون‌های اصلی پیروزی انقلاب در مصر بر نشمرد؛ عاملی که با وجود فضای خفقان شدید، سبب همبستگی مردم، اطلاع‌رسانی مکان و زمان اجتماعات و همچنین ایجاد بسیج مردمی در سرتاسر کشور مصر برای تحقق انقلاب گردید.
مثال دیگر در این راستا شاید انقلاب تحقق‌نیافته مردم مظلوم بحرین باشد؛ انقلابی که اگر اینترنت نبود، اژدهای هفت سر رادیو و تلویزیون‌های جهانی زیاد مایل نبودند صدای ضجه آن از مرزهای کشور بحرین خارج شود. اما انقلابیون بحرین از ظرفیت‌های اینترنت استفاده کرده و صدای مظلومیت خود را به گوش آزادگان جهان رساندند، به‌طوری که امروز هر کسی که وقایع سیاسی دنیا را دنبال می‌کند، به‌خوبی می‌داند که در بحرین چه خبر است؟
حال که برخی از جلوه‌های اینترنت در عرصه سیاست و رسانه را برشمردیم، بد نیست ببینیم که با این پدیده نوظهور در عرصه سیاست و رسانه کشور عزیزمان ایران چگونه تعامل می‌شود؟ قاطبه ملت ما هم خواهان اسلام‌اند و هم خواهان جمهوریت. در مبانی جمهوریت و دموکراسی، کسی که به رأی مردم به‌عنوان حاکم انتخاب می‌شود، موظف است نسبت به جامعه انتخاب‌کنندگان پاسخگو باشد و گزارش عملکرد دهد. طبق تعالیم اسلامی نیز پاسخگو بودن حاکمان، از حقوق حقه مردم و وظایف اصلی حاکمان است. از این‌رو با گسترش اینترنت در کشور، ظرفیت‌های آن در این راستا تا حدود خوبی شناخته شد و مورد استفاده قرار گرفت. خوشبختانه در استان سرسبز ما گیلان نیز، تعامل خوبی با این پدیده برقرار شده است و با توجه به این‌که بنا بر گزارش سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، 48 شرکت فراهم‌کننده سرویس اینترنت (ISP) در این استان فعالیت می‌کنند1 و هرکدام نیز به نسبت تعداد زیادی کاربر دارند، می‌توان نتیجه گرفت که اینترنت، بین شهروندان گیلانی ـ با توجه به جمعیت گیلان ـ از اقبال بسیار خوبی برخودار بوده است. تعداد زیادی از نهادهای حکومتی، رسانه‌ها، افراد و جریان‌های فکری فعال استان گیلان این مهم را دریافته‌اند و به راه‌اندازی پایگاه‌های اطلاع‌رسانی اینترنتی رو آورده‌اند.
تا این‌جای بحث قصد نداریم کیفیت این پایگاه‌ها را مورد بررسی قرار دهیم و فقط کمیت آن‌ها مورد توجه است و همین که این ظرفیت تا حدودی درک شده، امری پسندیده است. اما ذکر این نکته که یک پایگاه اینترنتی زمانی نمره خوبی می‌گیرد که پاسخگوی تمامی نیازهایی که برای آن‌ها به‌وجود آمده است باشد، ضروری به‌نظر می‌رسد.
نکته اصلی بحث و حلقه مفقوده آن، موضوع جست‌وجو است. شما اینترنت را انبار بسیار بزرگی با غرفه‌های متعدد درنظر بگیرید که هرکس بخشی از آن را در اختیار دارد و به عرضه پایگاه خود مشغول است. حال مراجعه‌کننده اگر آدرس دقیق مکان مورد نظر خود را نداند، باید راهنمایی کارکشته پیدا کند که او را به مقصد برساند. در اینترنت، این راهنماها همان موتورهای جست‌وجو هستند و انقلاب‌گر این عرصه، بی‌تردید موتور جست‌وجوی گوگل2 است. این راهنما نیز همانند هر راهنمای دیگری، هر چقدر شما ساختار مکان خود را اصولی‌تر و شکیل‌تر سازید و بهتر به او معرفی کنید و همچنین تعداد بیشتری مراجعه‌کننده داشته باشید، شما را بهتر به‌خاطر خواهد سپرد. قدرت و تأثیر این موتور جست‌وجو در دنیای فنآوری امروز به حدی است که فعل گوگل کردن یک موضوع ـ به معنی جست‌وجوی آن موضوع در موتور جست‌وجوگر گوگل ـ در ادبیات دنیای تکنولوژی چه در سطح جهانی و چه در سطح کشور به امری رایج تبدیل شده است. این‌جاست که بحث کیفیت مطرح می‌شود. شاید برای برخی نهادهای حکومتی، این امر از موضوعیت کمتری برخوردار باشد. اما افراد و احزاب، جریان‌های فکری و تمام کسانی که دغدغه کمک به جامعه در راستای پیشرفت را دارند، حتی شخصیت حقیقی خود مسئولین ـ فارغ از جایگاه حکومتی‌شان ـ که پاسخگو بودن به افکار عمومی برای‌شان بسیار مهم است، باید بتوانند در این فضا مطرح شده و ابراز نظر کنند. از فواید دیگر این تعامل، خدمات متقابل اینترنت به این نخبگان خواهد بود. وقتی شما آلوده این پدیده شدید، به ناگاه به قدرت آن واقف می‌شوید و این امر که در مورد هر چیزی که بخواهید اطلاعات موجود است و ظرف چند لحظه در اختیار شما قرار می‌گیرد، شما را مجذوب خواهد کرد؛ چرا که همه می‌دانیم که در جهان امروز، جمله "اطلاعات درست، ارزشمندترین متای عصر ماست" اظهر من الشمس است.
در ادامه، نتیجه عملکرد چند نمونه از افراد و شخصیت‌های دارای پست حکومتی در ناحیه لاهیجان را در این حوزه توسط موتور جست‌وجوی گوگل، مورد بررسی قرار می‌دهیم. نکته اول این‌که، این یک مطالعه جامع نیست و معیاری برای ارزش‌یابی و نمره‌دهی و درپی آن، رتبه‌بندی نخواهد بود. نویسنده فقط قصد دارد تا حدودی فضای ذهنی کاربران را با واقیعت موجود آشنا کند، وگرنه به‌درستی واقف است که باید این بررسی‌ها با تعداد کاملی داده در آزمایشگاه‌های تخصصی مورد آزمایش قرار گیرد. نکته دیگر این‌که، با توجه به نزدیک بودن انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، سعی شده که افرادی انتخاب شوند که شائبه تبلیغ انتخاباتی به‌وجود نیاید و اگر اسم مسئول نهادی با هر سطح عملکرد در این حوزه، در لیست زیر مشاهده نمی‌شود، دلیلش فقط جلوگیری از گسترده نشدن بحث است و لاغیر. قضاوت در مورد عملکرد آن مسئول را به کاربران می‌سپاریم.
حال که از انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا یاد شد، خالی از لطف نیست که صحنه‌ای را تجسم کنیم که در آن، رفتگری زحمتکش در صبحدمی پس از هیاهوی انتخاباتی، مشغول جارو کردن برگه‌های تبلیغاتی است و با خود می‌اندیشد که "اگر برای تولید هر تن کاغذ، 17 اصله درخت تنومند مصرف شود، برای این حجم کاغذ که من جارو می‌کنم و به سطل زباله می‌اندازم، چند اصله درخت قطع شده است؟ آیا خدا به این‌همه اسراف راضی است؟" اما صد افسوس که کسی در آن لحظه نیست که دست بر شانه او نهد و وی را دلداری دهد که روزی فرا خواهد رسید که اینترنت این مشکل ما انسان‌ها را نیز حل خواهد کرد.
در این بررسی سعی شده است عبارتی برای جست‌وجوی هر فرد انتخاب شود که بهترین نتیجه را سبب شود. همچنین مختصر تحلیلی از نتایج نیز در جدول زیر ذکر شده است. کاربران محترم می‌توانند با جست‌وجوی عبارت ذکر شده در سایت www.google.com نتایج به‌دست آمده برای هر فرد را مشاهده کنند.
در این نوشته قصد داشتم به بررسی جایگاه و قدرت اینترنت در فضای امروز جهان سیاست و رسانه بپردازم و همچنین به موقعیت کشور، استان و منطقه ما در این جغرافیای پیچیده نگاهی داشته باشم. امید است نوشته حاضر خاطر کسی را مکدر نکرده باشد و علاوه بر آن توانسته باشم مقصود اصلی خود که همانا تلاش برای اعتلای نام ایران عزیز در همه زمینه‌هاست را به شما انتقال داده باشم.
مراجع:
یکی از فتح الفتوحات این ناپلئون جدید، دنیای سیاست و رسانه است. امروزه در این عرصه، اینترنت علاوه بر این‌که از ابزارهای اصلی در انتشار اخبار، نظرات و اتفاقات پیرامون افراد، چهره‌ها و جریان‌های سیاسی به حساب می‌آید، در دریافت بازخورد از جوامع، نسبت به مواردی که انتشار یافته‌اند نیز به منظور تصمیم‌سازی مدیران بالادستی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به‌طوری که در ابعاد جهانی، سازمان‌هایی برای داده‌کاوی و استخراج اطلاعاتی بسیار ارزشمند و آمارگونه در ارتباط با الگوهای رفتاری، سلایق افراد و حتی منطق‌های حاکم بر جوامع از داده‌های اینترنتی آن جامعه تأسیس شده‌اند تا شناخت درستی از جامعه مورد بررسی، تقدیم سیاسیون شود.
از مهمترین وقایع سیاسی که تاریخ از دوره ما نقل خواهد کرد، شاید انقلاب‌های سریالی در کشورهای عرب منطقه باشد؛ همان‌ها که رهبر انقلاب آن‌ها را "بیداری اسلامی" نامید. بی‌تردید آغاز و سرچشمه این وقایع، انقلاب مصر است؛ مصری که حسنی مبارک طی 30 سال با دیکتاتوری در آن حکومت کرده بود. کمتر تحلیل‌گری وجود دارد که استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی را از ستون‌های اصلی پیروزی انقلاب در مصر بر نشمرد؛ عاملی که با وجود فضای خفقان شدید، سبب همبستگی مردم، اطلاع‌رسانی مکان و زمان اجتماعات و همچنین ایجاد بسیج مردمی در سرتاسر کشور مصر برای تحقق انقلاب گردید.
مثال دیگر در این راستا شاید انقلاب تحقق‌نیافته مردم مظلوم بحرین باشد؛ انقلابی که اگر اینترنت نبود، اژدهای هفت سر رادیو و تلویزیون‌های جهانی زیاد مایل نبودند صدای ضجه آن از مرزهای کشور بحرین خارج شود. اما انقلابیون بحرین از ظرفیت‌های اینترنت استفاده کرده و صدای مظلومیت خود را به گوش آزادگان جهان رساندند، به‌طوری که امروز هر کسی که وقایع سیاسی دنیا را دنبال می‌کند، به‌خوبی می‌داند که در بحرین چه خبر است؟
حال که برخی از جلوه‌های اینترنت در عرصه سیاست و رسانه را برشمردیم، بد نیست ببینیم که با این پدیده نوظهور در عرصه سیاست و رسانه کشور عزیزمان ایران چگونه تعامل می‌شود؟ قاطبه ملت ما هم خواهان اسلام‌اند و هم خواهان جمهوریت. در مبانی جمهوریت و دموکراسی، کسی که به رأی مردم به‌عنوان حاکم انتخاب می‌شود، موظف است نسبت به جامعه انتخاب‌کنندگان پاسخگو باشد و گزارش عملکرد دهد. طبق تعالیم اسلامی نیز پاسخگو بودن حاکمان، از حقوق حقه مردم و وظایف اصلی حاکمان است. از این‌رو با گسترش اینترنت در کشور، ظرفیت‌های آن در این راستا تا حدود خوبی شناخته شد و مورد استفاده قرار گرفت. خوشبختانه در استان سرسبز ما گیلان نیز، تعامل خوبی با این پدیده برقرار شده است و با توجه به این‌که بنا بر گزارش سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، 48 شرکت فراهم‌کننده سرویس اینترنت (ISP) در این استان فعالیت می‌کنند1 و هرکدام نیز به نسبت تعداد زیادی کاربر دارند، می‌توان نتیجه گرفت که اینترنت، بین شهروندان گیلانی ـ با توجه به جمعیت گیلان ـ از اقبال بسیار خوبی برخودار بوده است. تعداد زیادی از نهادهای حکومتی، رسانه‌ها، افراد و جریان‌های فکری فعال استان گیلان این مهم را دریافته‌اند و به راه‌اندازی پایگاه‌های اطلاع‌رسانی اینترنتی رو آورده‌اند.
تا این‌جای بحث قصد نداریم کیفیت این پایگاه‌ها را مورد بررسی قرار دهیم و فقط کمیت آن‌ها مورد توجه است و همین که این ظرفیت تا حدودی درک شده، امری پسندیده است. اما ذکر این نکته که یک پایگاه اینترنتی زمانی نمره خوبی می‌گیرد که پاسخگوی تمامی نیازهایی که برای آن‌ها به‌وجود آمده است باشد، ضروری به‌نظر می‌رسد.
نکته اصلی بحث و حلقه مفقوده آن، موضوع جست‌وجو است. شما اینترنت را انبار بسیار بزرگی با غرفه‌های متعدد درنظر بگیرید که هرکس بخشی از آن را در اختیار دارد و به عرضه پایگاه خود مشغول است. حال مراجعه‌کننده اگر آدرس دقیق مکان مورد نظر خود را نداند، باید راهنمایی کارکشته پیدا کند که او را به مقصد برساند. در اینترنت، این راهنماها همان موتورهای جست‌وجو هستند و انقلاب‌گر این عرصه، بی‌تردید موتور جست‌وجوی گوگل2 است. این راهنما نیز همانند هر راهنمای دیگری، هر چقدر شما ساختار مکان خود را اصولی‌تر و شکیل‌تر سازید و بهتر به او معرفی کنید و همچنین تعداد بیشتری مراجعه‌کننده داشته باشید، شما را بهتر به‌خاطر خواهد سپرد. قدرت و تأثیر این موتور جست‌وجو در دنیای فنآوری امروز به حدی است که فعل گوگل کردن یک موضوع ـ به معنی جست‌وجوی آن موضوع در موتور جست‌وجوگر گوگل ـ در ادبیات دنیای تکنولوژی چه در سطح جهانی و چه در سطح کشور به امری رایج تبدیل شده است. این‌جاست که بحث کیفیت مطرح می‌شود. شاید برای برخی نهادهای حکومتی، این امر از موضوعیت کمتری برخوردار باشد. اما افراد و احزاب، جریان‌های فکری و تمام کسانی که دغدغه کمک به جامعه در راستای پیشرفت را دارند، حتی شخصیت حقیقی خود مسئولین ـ فارغ از جایگاه حکومتی‌شان ـ که پاسخگو بودن به افکار عمومی برای‌شان بسیار مهم است، باید بتوانند در این فضا مطرح شده و ابراز نظر کنند. از فواید دیگر این تعامل، خدمات متقابل اینترنت به این نخبگان خواهد بود. وقتی شما آلوده این پدیده شدید، به ناگاه به قدرت آن واقف می‌شوید و این امر که در مورد هر چیزی که بخواهید اطلاعات موجود است و ظرف چند لحظه در اختیار شما قرار می‌گیرد، شما را مجذوب خواهد کرد؛ چرا که همه می‌دانیم که در جهان امروز، جمله "اطلاعات درست، ارزشمندترین متای عصر ماست" اظهر من الشمس است.
در ادامه، نتیجه عملکرد چند نمونه از افراد و شخصیت‌های دارای پست حکومتی در ناحیه لاهیجان را در این حوزه توسط موتور جست‌وجوی گوگل، مورد بررسی قرار می‌دهیم. نکته اول این‌که، این یک مطالعه جامع نیست و معیاری برای ارزش‌یابی و نمره‌دهی و درپی آن، رتبه‌بندی نخواهد بود. نویسنده فقط قصد دارد تا حدودی فضای ذهنی کاربران را با واقیعت موجود آشنا کند، وگرنه به‌درستی واقف است که باید این بررسی‌ها با تعداد کاملی داده در آزمایشگاه‌های تخصصی مورد آزمایش قرار گیرد. نکته دیگر این‌که، با توجه به نزدیک بودن انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، سعی شده که افرادی انتخاب شوند که شائبه تبلیغ انتخاباتی به‌وجود نیاید و اگر اسم مسئول نهادی با هر سطح عملکرد در این حوزه، در لیست زیر مشاهده نمی‌شود، دلیلش فقط جلوگیری از گسترده نشدن بحث است و لاغیر. قضاوت در مورد عملکرد آن مسئول را به کاربران می‌سپاریم.
حال که از انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا یاد شد، خالی از لطف نیست که صحنه‌ای را تجسم کنیم که در آن، رفتگری زحمتکش در صبحدمی پس از هیاهوی انتخاباتی، مشغول جارو کردن برگه‌های تبلیغاتی است و با خود می‌اندیشد که "اگر برای تولید هر تن کاغذ، 17 اصله درخت تنومند مصرف شود، برای این حجم کاغذ که من جارو می‌کنم و به سطل زباله می‌اندازم، چند اصله درخت قطع شده است؟ آیا خدا به این‌همه اسراف راضی است؟" اما صد افسوس که کسی در آن لحظه نیست که دست بر شانه او نهد و وی را دلداری دهد که روزی فرا خواهد رسید که اینترنت این مشکل ما انسان‌ها را نیز حل خواهد کرد.
در این بررسی سعی شده است عبارتی برای جست‌وجوی هر فرد انتخاب شود که بهترین نتیجه را سبب شود. همچنین مختصر تحلیلی از نتایج نیز در جدول زیر ذکر شده است. کاربران محترم می‌توانند با جست‌وجوی عبارت ذکر شده در سایت www.google.com نتایج به‌دست آمده برای هر فرد را مشاهده کنند.
|
ویژگی‌ها |
تعداد نتایج به‌دست آمده |
عبارت جست‌وجو شده |
مسئولیت |
|
1-
وجود وب سایت شخصی |
62400 |
"ایرج ندیمی" |
نماینده مجلس لاهیجان |
|
1- وجود وب سایت شخصی 2- وجود وبلاگ شخصی |
58600 |
"حجت‌‌الاسلام محمدتقی صرفی‌‌پور" |
امام جمعه لاهیجان |
|
1- وجود عکس در صفحه اول جست‌وجو |
2930 |
"رضا کحالی" OR "رضا کهالی" |
شهردار لاهیجان |
|
1- وجود عکس در صفحه اول جست‌وجو |
1460 |
" قاسم فرج‌پور" |
رئیس دانشگاه آزاد لاهیجان |
در این نوشته قصد داشتم به بررسی جایگاه و قدرت اینترنت در فضای امروز جهان سیاست و رسانه بپردازم و همچنین به موقعیت کشور، استان و منطقه ما در این جغرافیای پیچیده نگاهی داشته باشم. امید است نوشته حاضر خاطر کسی را مکدر نکرده باشد و علاوه بر آن توانسته باشم مقصود اصلی خود که همانا تلاش برای اعتلای نام ایران عزیز در همه زمینه‌هاست را به شما انتقال داده باشم.
مراجع:
1- http://www.cra.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=52b89e79-39be-461e-a951-c9e848ebb318
2- http://www.google.com
2- http://www.google.com
نظرات بینندگان
رضا
| 
۰۸:۵۰ - ۱۳۹۲/۰۳/۱۱
پاسخ
رضا: مقاله خوبي بود و مشكلي با اصل بحث ندارم. اما مي‌خواهم به نمونه‌هايي كه آقاي عابدان انتخاب كرده‌اند اشاره كنم. شايد خودشان هم توجهي از اين جهت نداشتند كه از اين چهار مسئول، تنها يك نفر لاهيجاني است و سايرين غيربومي و صد البته اين مشت نمونه خروار است. چرا مسئولين ادارات و نهادها و دانشگاه‌ها اكثراً غيربومي هستند؟ آيا لاهيجانی‌های فرهيخته خود از پذيرش پست طفره مي‌روند يا دست‌هايي در كار است؟ نظرات بینندگان