صیادان گیلانی در انتظار تصمیم برای ماندن یا رفتن
مدیركل شیلات گیلان گفت: پیشبینی ما این است كه فعالیت 33 شركت با تعداد 54 صیاد در هر شركت، برای استان مقرون بهصرفه خواهد بود.
پاییز كه فرا میرسد، نزدیك به شش هزار صیاد گیلانی در 300 كیلومتر از نوار خزر جدال خود را با آبهای خروشان برای صید ماهی آغاز میكنند.
مشكلات این صیادان تنها موج و باد و سرما نیست؛ تعداد زیاد ماهیگیران، صید بیرویه، آلودگی آب و كاهش ذخائر ماهیان، این شغل سخت و زیانآور را تا حدودی غیراقتصادی كرده است.
معضلات بهوجود آمده و درخواستهای صیادان برای رسیدگی به مسائل و مشكلاتشان، دولت را بر آن داشت كه طرحی را تحت عنوان "طرح بزرگ تعدیل و ساماندهی تعاونیهای پره صیادی" پایهریزی كند.
در قالب این طرح، كارت صید تعدادی از صیادان شركتهای تعاونی پره خریداری و شركتها تعطیل شدند، اما مسئولان اتحادیه تعاونیهای پره صیادی گیلان معتقدند این طرح هنوز به نتیجهای كه باید، نرسیده است.
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای پره صیادی گیلان و نائب رئیس اتحادیه صیادی سراسر كشور درباره طرح تعدیل و ساماندهی تعاونیهای پره صیادی به خبرگزاری ایرنا گفت: مبلغ 62 میلیون دلار بابت طرح تعدیل و ساماندهی تعاونیهای پره صیادی در سال گذشته از محل درآمد حاصل از نفت و میعانات گازی تأمین اعتبار شد.
یونس رمضانی اظهار كرد: از این میزان، بیش از 70 میلیارد ریال به تعاونیهای پره صیادی گیلان اختصاص یافت و بدهی 335 نفر از صیادان تعاونیهای پره امید، امیرآباد شهدای تالش، گیسوم و تعاونی پره شهید هادیپور علی آباد پرداخت شد.
وی ادامه داد: این تعداد تعاونیها بیش از یك دهه تعطیل بودند و هیچگونه فعالیت صیادی نداشتند. به همین دلیل مشمول قانون طرح تعدیل قرار گرفته و از چرخه صیادی خارج شدند.
به گفته رمضانی، قرار بود طرح تعدیل و ساماندهی صیادی، طبق برنامه در مراحل بعدی در قالب اعتبارات تصویب شده سال 1390 از سوی شیلات ایران تا پایان سال مالی 1390 (تیر 1391) انجام گیرد.
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای پره صیادی گیلان از نماینده عالی دولت در استان خواست موضوع پرداخت حق بیمه 10 درصدی صیادان از سوی وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی كه بخش سنگینی از هزینههای جامعه صیادی را به خود اختصاص داده، مورد توجه قرار دهد.
وی همچنین خواستار اجرایی شدن طرح مشاغل صیادی بهعنوان سخت و زیانآور و بهرهمندی صیادان از مزایای آن شد.
رمضانی با اشاره به اینكه رودخانهها، شریان حیاتی دریا و زایشگاه آبزیان هستند، گفت: كمبود ذخائر آبزیان و نتیجه خشك شدن رودخانهها یكی از مهمترین عوامل قهری و طبیعی و از مصادیق بارز خشكسالی است و به همین دلیل محصولات دریایی و طبیعی باید در ردیف خشكسالی قرار گرفته و صیادان از مزایای آن بهرهمند شوند.
وی افزود: استفاده از مزایای خشكسالی برای ساماندهی تعاونیهای پره صیادی، ضروری است، چون اهداف اصلی شیلات در طرح جامع صید و صیادی دریای خزر، اشتغال تعاونیهای پره تأكید شده و برای این كار باید از همه مؤلفههای اقتصادی در ساماندهی بهطور همزمان بهره گرفت.
رمضانی گفت: باید از همه پتانسیلهای موجود اقتصادی به نحو شایسته برای اقتصادی كردن تعاونیهای پره صیادی و از حمایتهای قانونی استفاده كرد.
وی همچنین بیان داشت: امروزه صید عامل مهمی در تغذیه اقتصاد كشور محسوب شده و مدیریت شیلات تلاش دارد با ازدیاد صید مطمئن از ذخائر با مشاركت جامعه صیادی به اهداف بلندمدت خود كه همان تأمین بخشی از پروتئین كشور و بهرهبرداری پایدار از ذخائر دریاست، دست یابد.
وی اظهار كرد: این سیاست جز با ایجاد تحول در نظام بهرهبرداری سنتی صید، حذف ساختار ناكارآمد و جایگزینی با نهادینه كردن شیوههای نوین صید در جامعه بزرگ صیادی محقق نمیشود. این درحالی است كه با روند فعلی بهرهبرداری و نظارت بر صید و ذخائر دریا، صید و صیاد با هم از بین خواهند رفت.
مدیركل شیلات گیلان نیز در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا با رد نگرانی صیادان مبنی بر توقف اجرای طرح گفت: طرح جامع صید و صیادی دریای خزر از طرحهای مصوب هیأت دولت و ادامهدار است.
حجت سعیدی اظهار كرد: ارزیابی اولیهای كه برای طرح تعدیل و ساماندهی این طرح از نظر هزینهای پیشبینی شده است، 62 میلیارد دلار از محل مازاد فروش درآمد نفت و گاز بود.
وی یادآور شد: با پیگیریهای صورت گرفته موفق شدیم برای اجرای طرح تعدیل و ساماندهی كه از بندهای طرح جامع صید و صیادی است، برای مرحله اول اعتباری در حدود 140 میلیارد ریال بگیریم.
به گفته سعیدی، با دریافت 50 درصد از این مبلغ برای گیلان توانستیم كارت صید پنج شركت تعاونی از 17 شركت را جمعآوری كنیم.
وی با تأكید بر اینكه این طرح از طرحهای ادامهدار است، ابراز امیدواری كرد كه امسال با دریافت اعتبار لازم، تعدادی از شركتهایی كه با مشكل مواجه و تعطیل شدهاند تعیین تكلیف شوند.
وی ادامه داد: این طرح جزء طرحهای اولویتدار ما در راستای حمایت از صیادان زحمتكش گیلان است و سازمان شیلات و وزارت جهاد كشاورزی بر اجرای آن تأكید دارند.
به گفته سعیدی، در مجموع 75 شركت تعاونی صید پره در گیلان وجود داشت كه چهار شركت توسط منطقه آزاد و پنج شركت از طریق اعتبارات دولت تعدیل شدند و بقیه در استان حضور دارند.
مدیركل شیلات گیلان اضافه كرد: پیشبینی ما این است كه فعالیت 33 شركت با تعداد 54 صیاد در هر شركت، برای استان مقرون بهصرفه خواهد بود.
فعالیت این صیادان علاوه بر تأمین بخش مهمی از پروتئین مورد نیاز مردم، موجب اشتغال و تأمین معاش قشر قابل توجهی از ساحل نشینان بوده و لذا توجه به این بخش از سوی مسئولان حائز اهمیت فراوان است.
صید ماهی به روش پره سابقه دیرینه در سواحل جنوبی دریای خزر دارد. تور پره با عرض حداكثر 3 تا 5 متر و طول یكهزار متر و بهوسیله قایق چوبی در فاصله 1 تا 2 كیلومتری از ساحل به آب انداخته و بهوسیله عمل كشش توسط نیروی انسانی و یا تراكتور انجام میشود. در این روش صید، هر اندازه عرض و طول پره افزایش داشته باشد، به نیروی انسانی بیشتری برای كشیدن تور نیاز است.
پره یا تور ماهیگیری از كف تا سطح آب را محصور میكند و در زمان جمعآوری و كشیدن آن به ساحل، بهتدریج ماهیهای موجود در محدوده تور به ساحل آورده میشوند.
زمان مجاز فعالیت صیادان پره و یا صید ماهیان استخوانی معمولاً بین اول تا 15 مهر ماه هر سال تا 15 فرودین ماه سال بعد یا بهعبارتی پاییز و زمستان است.