لاهیجان و سینما
دکتر بهمن مشفقی
این روزها که از پیادهروی مقابل سینما شهرسبز لاهیجان عبور میکنی، میبینی کار بازسازی سینما به مراحل پایانی خود نزدیک میشود. این احتمال میرود که سینما شهرسبز لاهیجان تا پایان سال جاری کارش را آغاز کند و یکی از آرزوهای علاقهمندان به هنر سینما برآورده شود. به همین مناسبت و نیز به مناسبت بیست و یکم شهریور ماه ـ روز سینما ـ یادداشت زیر را که در میان اوراق خود یافتم به علاقهمندان سینما، بهخصوص نسل جوان از نظر تاریخی و تاریخچهای تقدیم مینمایم.
روز سینما بر همه هنرمندان و سینماگران عزیز مبارک باد!
هرچند در جلد اول کتاب "تقویم تاریخی دموگرافیک ایران" (از انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، شماره 87، چاپ اسفند 1356 شمسی) که در کتابخانهام موجود است، در قسمت شرح وقایع مربوط به گیلان آمده است که اولین سینما تئاتری که در لاهیجان افتتاح شد، بهوسیله شادروان حسن اسلامنظر معروف به حسن نظامی در سال 1328 هجری شمسی (یعنی شصت و سه سال پیش) میباشد، معهذا بنا به اظهارنظر معمرین شهر ما، اولین سینما در شهر لاهیجان در زمان شهرداری شخصی به نام دولو در سال 1317 شمسی (هفتاد و چهار سال پیش) در محوطه باغ ملی لاهیجان که در گذشته محصور بود و ساختمانی در وسط باغ قرار داشت و به "سینما باغ ملی" معروف بود، تأسیس و افتتاح شد. دایرکننده این سینما شخصی از اقلیت ارامنه به نام مسیو سون بات بود که محل سکونت او در خانهای استیجاری واقع در خیابان انقلاب فعلی بود.
فیلمهایی که در این سینما نمایش میدادند، مانند همه فیلمهای آن زمان، صامت بود و زیرنویس داشت. در فاصله قطع شدن فیلمها (بهخاطر تعویض حلقههای فیلم)، چند هنرمند محلی با ویولن و تار حاضرین را سرگرم میکردند. ضمناً در آن زمان بهعلت تکمیل نبودن دستگاههای فیلمبرداری و پروژکتور، گاهی تعداد حلقههای فیلم به هفت تا هشت حلقه میرسید و تماشاکنندگان برای کوتاه و طولانی بودن فیلم به تعداد دفعاتی که فیلم در هنگام نمایش قطع میشد "پرده" میگفتند! مثلاً اگر فیلمی در طول نمایش هفت بار قطع میشد، میگفتند این فیلم هفت پرده است!
چند سال پس از افتتاح سینما باغ ملی، ناگهان ساختمان سینما در یکی از شبهای ماه مبارک رمضان دچار آتشسوزی شد و از بین رفت. بعد از مدتی در همان مکان "زورخانه ورزشی" ایجاد شد و شاعر خوش قریحه لاهیجانی شادروان رسول سپهر در وصف این مسأله به طنز شعری سرود که عنوانش: "گر باغ ملی ما زورخانه شد، ولش کن!" بود که مدتها بر سر زبانها بود.
شادروان حسن اسلامنظر در سال 1328 شمسی اولین سینما تئاتر به سبک جدید را در محلی که بعدها "سینما مولن روژ" لاهیجان دایر شد، بهنام "سینما ایران" دایر کرد. سالها درب ورودی سینما ایران در خیابان فعلی شهید کریمی و کوچهای که به کوچه صادقی معروف بود باز میشد. این سینما در ضمن بعضی اوقات نقش سالن تئاتر را هم داشت و نمایشنامههای فراوانی در آنجا به صحنه آورده میشد و من بارها شاهد هنرنمایی هنرمندانی چون فائقه آتشین که خردسال بود و با پدرش همراهی میکرد و نیز تحصنی، نینا، میلانی (کمدین معروف گیلانی)، جفرودی، تسلیمی و ... بودم.
شادروان حسن اسلامنظر اولین سینما را در سال 1333 شمسی در بندر حسن کیاده سابق و کیاشهر فعلی دایر نمود و اسم این سینما هم "سینما ایران" بود.
عکس: محمدتقی لونآمیز
روز سینما بر همه هنرمندان و سینماگران عزیز مبارک باد!
هرچند در جلد اول کتاب "تقویم تاریخی دموگرافیک ایران" (از انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، شماره 87، چاپ اسفند 1356 شمسی) که در کتابخانهام موجود است، در قسمت شرح وقایع مربوط به گیلان آمده است که اولین سینما تئاتری که در لاهیجان افتتاح شد، بهوسیله شادروان حسن اسلامنظر معروف به حسن نظامی در سال 1328 هجری شمسی (یعنی شصت و سه سال پیش) میباشد، معهذا بنا به اظهارنظر معمرین شهر ما، اولین سینما در شهر لاهیجان در زمان شهرداری شخصی به نام دولو در سال 1317 شمسی (هفتاد و چهار سال پیش) در محوطه باغ ملی لاهیجان که در گذشته محصور بود و ساختمانی در وسط باغ قرار داشت و به "سینما باغ ملی" معروف بود، تأسیس و افتتاح شد. دایرکننده این سینما شخصی از اقلیت ارامنه به نام مسیو سون بات بود که محل سکونت او در خانهای استیجاری واقع در خیابان انقلاب فعلی بود.
فیلمهایی که در این سینما نمایش میدادند، مانند همه فیلمهای آن زمان، صامت بود و زیرنویس داشت. در فاصله قطع شدن فیلمها (بهخاطر تعویض حلقههای فیلم)، چند هنرمند محلی با ویولن و تار حاضرین را سرگرم میکردند. ضمناً در آن زمان بهعلت تکمیل نبودن دستگاههای فیلمبرداری و پروژکتور، گاهی تعداد حلقههای فیلم به هفت تا هشت حلقه میرسید و تماشاکنندگان برای کوتاه و طولانی بودن فیلم به تعداد دفعاتی که فیلم در هنگام نمایش قطع میشد "پرده" میگفتند! مثلاً اگر فیلمی در طول نمایش هفت بار قطع میشد، میگفتند این فیلم هفت پرده است!
چند سال پس از افتتاح سینما باغ ملی، ناگهان ساختمان سینما در یکی از شبهای ماه مبارک رمضان دچار آتشسوزی شد و از بین رفت. بعد از مدتی در همان مکان "زورخانه ورزشی" ایجاد شد و شاعر خوش قریحه لاهیجانی شادروان رسول سپهر در وصف این مسأله به طنز شعری سرود که عنوانش: "گر باغ ملی ما زورخانه شد، ولش کن!" بود که مدتها بر سر زبانها بود.
شادروان حسن اسلامنظر در سال 1328 شمسی اولین سینما تئاتر به سبک جدید را در محلی که بعدها "سینما مولن روژ" لاهیجان دایر شد، بهنام "سینما ایران" دایر کرد. سالها درب ورودی سینما ایران در خیابان فعلی شهید کریمی و کوچهای که به کوچه صادقی معروف بود باز میشد. این سینما در ضمن بعضی اوقات نقش سالن تئاتر را هم داشت و نمایشنامههای فراوانی در آنجا به صحنه آورده میشد و من بارها شاهد هنرنمایی هنرمندانی چون فائقه آتشین که خردسال بود و با پدرش همراهی میکرد و نیز تحصنی، نینا، میلانی (کمدین معروف گیلانی)، جفرودی، تسلیمی و ... بودم.
شادروان حسن اسلامنظر اولین سینما را در سال 1333 شمسی در بندر حسن کیاده سابق و کیاشهر فعلی دایر نمود و اسم این سینما هم "سینما ایران" بود.
نظرات بینندگان
ناشناس
| 
۱۳:۲۳ - ۱۳۹۱/۰۷/۰۹
پاسخ
خدا رو شکر... بالاخره شهری که ادعای فرهنگ و هنر داره و یک سینما نداره!!!!!!!! سینمادار میشه... خدایا شکرت... من که دلم لک زده یه فیلم توو سینما ببینم... نظرات بینندگان