خدمات پذيرايي موجود در گيلان الزاماً در شهرها متمركز نيستند و بسياري از آنها در نقاط روستايي و در مسير راههاي اصلي بين شهري است كه گردشگر در چارچوب امكانات خود، بيشتر به موضوع كمي و كيفي توجه دارد كه از مهمترين اولويت گردشگري در استان بهشمار ميرود.
به گزارش خبرگزاري فارس، فصل تابستان و آغاز مسافرتهاي مردم ايران به گوشه و كنار كشور، همواره برنامهريزيهاي منسجمتر و دقيقتري را براي ارائه خدمات مطلوب به مردم ميطلبد.
با آغاز فصل گردشگري، مردم روزهاي زيادي را دور از شهر و ديار خود سپري كرده و در اين مدت از رستورانها، هتلها، مهمانپذيرها و ساير مراكز اقامتي و پذيرايي استفاده ميكنند.
هر چند كيلومتر يك رستوران با انواع غذاهاي محلي و غيرمحلي در مسير راههاي اصلي و بين شهري استان وجود دارد؛ ضمن اينكه چايخانههاي بين راهي نيز به صورت كافه رستوران عمل ميكنند. يعني علاوه بر عرضه غذا، چايخانههاي سنتي هم از مسافران پذيرايي ميكنند، ولي آنچه در اين ميان قابل بررسي میباشد، كيفيت و كميت خدمات ارائهشده استانها در حوزه مذكور است.
گيلان به دليل شرايط اقليمي و فضاي مناسب و سرسبز خود، هر ساله ميزبان عده زيادي از مسافران تابستاني است و ميليونها نفر تابستان خود را در شهرهاي استان سپري ميكنند. از ابتداي وروديهاي استان با نگاهي به اطراف جاده، واحدهاي پذيرايي و رستورانهاي بين راهي قابل مشاهدهاند كه با فاصلههايي اندك از يكديگر سرگرم ارائه خدمات به مسافران هستند. در اين مسيرها مردم علاوه بر استفاده از سرسبزي طبيعت استان، لحظاتي را نيز به صرف غذا و استراحت ميگذرانند و همين امر اهميت كنترل و نظارت بر اماكن اقامتي و پذيرايي را بيش از پيش تبيين ميكند.
يك مسافر جوان تهراني كه شمال كشور را براي ايام تابستان خود و دوستانش انتخاب كرده است، در گفتوگو با خبرگزاری فارس، اظهار داشت: رستورانهاي بين راهي و مسافرخانههاي شمال منصف نيستند و تنها كافي است متوجه شوند كه غريبه هستي؛ آن وقت همه اجناس خود را به دو برابر قيمت عرضه ميكنند.
رضا ايزدي، معتقد است: كيفيت غذاي برخي از رستورانها بسيار پايين بوده و در سفر سال قبل به گيلان، خاطرهاي از مسموميت غذايي كه بر اثر خوردن همين غذاهاي بيكيفيت برايش بهوجود آمده است را فراموش نميكند.
يك خانم اصفهاني كه در رستوران بين راهي مشغول صرف نهار به اتفاق خانوادهاش بود نيز در رابطه با وضعيت سلف سرويس رستورانهاي بين راهي، گفت: در رستورانها و هتلهاي منطقه گيلان، تنوع خدمات وجود ندارد و تنها با ارائه چند مدل انگشتشمار غذا، نام مركز گردشگري را بر روي خود گذاشتهاند.
به اعتقاد هاجر رسولزاده، بايد امكانات و خدمات ارائهشده به مسافران افزايش يابد تا مسافران تابستاني، گيلان را براي سفرهاي خود انتخاب كنند.
وی، افزود: در رستورانهاي بين راهي، بهداشت و نظافت به صورت جدي رعايت نميشود و به همين دليل بسياري از مردم غذاي خود را از شهر خودشان تا مقصد همراه دارند تا بيماري گريبانشان را نگيرد.
صاحب يك رستوران بين راهي نیز، گفت: مسئولان در برخورد با رستورانهاي غير مجاز كوتاهي ميكنند و فقط به نظارت و ايراد گرفتنهاي مكرر از رستورانهاي داراي پروانه اكتفا كردهاند.
موسي عباسي، افزود: در چند قدمي ما بدون هيچگونه نظارت، مواد غذايي غيربهداشتي به مسافران عرضه ميشود و هيچكس هم با آنان برخورد نميكند و نكته ديگر اينكه رستورانها و مراكز بين راهي غيرمجاز، قيمتهاي پايينتري براي عرضه خدمات خود درنظر ميگيرند و همين مسأله كسب و كار كساني كه به صورت قانوني مشغول فعاليت هستند را كساد ميكند.
مدير يك مركز پذيرايي بين راهي در مسير قزوين به رشت نيز، اظهار داشت: بسياري از واحدهاي پذيرايي و اقامتي براي سال 1387 برنامهريزي دقيقي كرده بودند تا با استفاده از تسهيلات بانكي نسبت به بازسازي فضاهاي كاري خود اقدام كنند؛ اما هيچ بانكي در حال حاضر وام نميدهد و همين مسأله سبب شده مراكز بين راهي روز به روز فرسودهتر شوند.
اكبر نظرپور، معتقد است: فرسودگي مراكز اقامتي و پذيرايي، مشتريان را از گردشگري و مسافرت منصرف ميكند و فرصت سودجويي را به برخي از فروشندگان دورهگرد ميدهد تا با راه انداختن يك آلاچيق به اصطلاح سنتي، ضمن عرضه مواد غذايي ناسالم، از اين آشفتگي به نفع خود استفاده كنند.
يك مسافر جوان نيز كه در يك رستوران بين راهي مشغول صرف نهار است، ميگويد: مردم نميدانند كدام رستوران مجاز است و كدام رستوران غيرمجاز و مسئولان از مردم ميخواهند به رستورانهايي بروند كه پروانه دارند؛ اما هيچكس هنگام ورود به يك مركز پذيرايي بين راهي نخست به پروانه كسب نگاه نميكند.
محمدرضا رضايي، پيشنهاد كرد: نشان مخصوص براي رستورانهاي مجوزدار تعبيه شود تا مسافراني كه در حال عبور از يك مسير هستند بلافاصله بتوانند تشخيص دهند يك رستوران تحت نظارت و كنترل و داراي پروانه است.
اين درحالي است كه بسياري از دارندگان اماكن غيرمجاز بين راهي مدعياند شرايط لازم براي تشكيل پرونده و اخذ مجوز آنان فراهم نشده است و برخي از رستورانداران بانفوذ در اتحاديه و سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري در راه فعاليت قانونمند آنان سنگاندازي كرده و به دليل افزوده نشدن بر تعداد رقباي كاري، مانع اخذ مجوز آنان ميشوند.
مسافران و گردشگران ديگري نيز در گفتوگو با خبرگزاری فارس، كيفيت و قيمت خدمات واحدهاي پذيرايي را حائز اهميت دانستند و خواستار توجه مسئولان به اين بخش شدند.
با هدف بررسي وضعيت نظارت بر مراكز و تأسيسات گردشگري، معاون طرحهای سرمایهگذاری سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري گيلان درخصوص وضعيت رستورانهاي بين راهي و مراكز اقامتي استان در گفتوگو با خبرگزاری فارس، اظهار داشت: از دو سال گذشته، طي يك برنامه مدون، سيستم نظارتي مناسبي بر واحدهاي پذيرايي بين راهي و مجموعههاي اقامتي را فعال كرديم و در ايام تابستان نيز كه مسافرتها به حداكثر ميرسد، طرح مراقبتهاي ضربتي را اجرا ميكنيم و طي آن علاوه بر افزايش كميت، مراقبتها را با حساسيت ويژهاي پيگيري كردهايم.
بيژن ذهاب در تشريح خدمات ارائهشده در ايام نوروز، تصريح كرد: در ايام نوروز با اجراي نخستين مرحله از فعاليتهاي نظارتي خود توانستيم شاهد 10 تا 15 درصدي ارتقاء خدمات و سطح بهداشت واحدهاي پذيرايي و اقامتي در استان بوده و رضايت نسبي مسافران را جلب كنيم كه البته هنوز با سطح مطلوب بسيار فاصله داريم.
وي با آسيبشناسي اين حوزه، افزود: در حال حاضر 334 واحد پذيرايي بين راهي و مركز اقامتي رفاهي در استان تحت نظارت سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري مشغول فعاليت هستند كه متأسفانه با مشكلات زيادي مواجهاند.
به گفته ذهاب، عدم مديريت مناسب در واحدهاي پذيرايي و اقامتي و استفاده از نيروها با طيف سني پايين در اين مراكز يكي از اصليترين چالشهاي موجود در اين بخش است كه سبب ميشود به رغم همه تلاشها سطح خدمات ارائهشده متناسب با نياز گردشگران نباشد.
وی با بيان اينكه در ايام نوروز نقاط ضعيف اين مجموعهها شناسايي شده است، گفت: براي توسعه اين بخش بايد امكانات سختافزاري فراهم شود و مديران واحدهاي پذيرايي و اقامتي نيز در مسير توسعه خدمات همگام باشند؛ زيرا امكانات نرمافزاري و برنامهريزي لازم در اين زمينه صورت گرفته است.
وي با اشاره به اينكه براي ارتقاء سطح خدمات و توسعه تأسيسات گردشگري استان نياز به استفاده از تسهيلات بانكي است و در اين جهت نيز برنامهريزي شده بود، اظهار داشت: از ابتداي سال تاكنون نتوانستهايم حتي يك ريال از بانكهاي استان براي واحدهاي فعال گردشگري تسهيلات دريافت كنيم و اين درحالي است كه بر اساس مصوبه هيأت دولت، واحدهاي فعال گردشگري ميتوانند بدون رعايت مسائل اشتغال، از منابع بانكي براي توسعه واحدها يا به عنوان سرمايه در گردش استفاده كنند.
ذهاب، تأكيد كرد: نميتوانيم به واحدهاي پذيرایي و اقامتي فشار بياوريم؛ زيرا ميگويند برنامهريزي لازم انجام شده و در صورت دريافت تسهيلات، خدمات خود را ارتقاء خواهند داد و اين دليل كاملاً منطقي است؛ اگرچه عدم دريافت تسهيلات نبايد بهانهاي براي ارائه خدمات به مساقران باشد.
وی تداوم نظارت بر اين واحدها را از برنامههاي اصلي سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري عنوان كرد و افزود: تيمهاي نظارتي و گشتهاي مستمر در ايام تابستان به واحدهاي پذيرايي مراجعه ميكنند و در زمينه رعايت نرخ و بهداشت هيچگونه اغماض و چشمپوشي نخواهند كرد.
وي، خاطرنشان كرد: هر مكاني كه مسائل بهداشتي را رعايت نكند و يا اجناس و مواد غذايي را با نرخهاي بالا و غيرمصوب عرضه كند و مسائلي از جمله عدم ارائه آب سالم، سرويسهاي بهداشتي نامناسب و عدم رعايت بهداشت در آشپزخانهها در اين واحدها مشاهده شود، بلافاصله با هماهنگي اداره اماكن نيروي انتظامي پلمپ شده و با متخلف در هر سطحي كه باشد برخورد ميشود.
ذهاب حضور فيزيكي و دائمي بازرسان گردشگري را در همه رستورانهاي بين راهي و مراكز اقامتي غيرممكن دانست و اظهار داشت: كنترل واحدهاي گردشگري نيازمند همكاري متقابل مردم است و بايد در هر مكاني كه با تخلفات بهداشتي و يا صنفي مواجه شدند، موضوع را از طريق تلفن 24 ساعته 7732067 (0131) اطلاع دهند و مطمئن باشند كه اين مسأله رسيدگي خواهد شد.
وي در بررسي ساير مشكلات بخش گردشگري، افزود: متأسفانه بسياري از واحدهاي بزرگ و كوچكي كه در مسيرهاي اصلي و فرعي فعاليت دارند فاقد مجوز بوده و تنها در قالب يك دكه كوچك، آلاچيق و حتي يك رستوران بزرگ مشغول فعاليت غيرقانوني هستند.
به گفته ذهاب، بيش از 700 مركز فاقد مجوز و غيرمجاز در مسيرهاي اصلي استان شناسايي شده و تعداد بسيار زيادي نيز در مسيرهاي فرعي فعاليت ميكنند.
معاون سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري گيلان در پاسخ به این پرسش كه چرا با واحدهاي پذيرايي غيرمجاز برخورد نميشود، تصريح كرد: اهرم لازم را براي برخورد نداريم؛ زيرا به عنوان يك نهاد نظارتي، صدور پروانه بهرهبرداري و مجوز فعاليت برعهده ما است و هيچ نهادي غير از سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، مجاز به ارائه موافقت احداث بنا و فضاهاي اقامتي و پذيرايي نيست.
وي، تأكيد كرد: برخورد با متخلفان نيازمند همكاري همه دستگاهها و مردم است و مردم نبايد از اين مراكز خدمات دريافت كنند و دستگاههاي مرتبط نيز بايد با فعاليت غيرمجاز اين واحدها برخورد نمايند.
ذهاب، ادامه داد: بسياري از اين مراكز پذيرايي غيرمجاز در حريم راهها هستند، موجب ايجاد ترافيك و حوادث جادهاي بيمورد ميشوند كه بدون پروانه كسب فعاليت ميكنند، مواد غذايي غيربهداشتي ميفروشند، نرخهاي نامناسب دارند، در فضا و عرصههاي منابع طبيعي مستقر شدهاند و آلودگيهاي زيستمحيطي را سبب ميشوند. بنابراين نهادهاي مختلفي از جمله اداره راه، نيروي انتظامي، بهداشت محيط، تعزيرات حكومتي، منابع طبيعي و محيط زيست ميتوانند جلوي فعاليت غيرقانوني اين افراد را بگيرند.
وي با اشاره به اينكه اگر ميخواهيم گردشگري استان در سطح مطلوب باشد، بايد زمينههاي لازم را فراهم كنيم و در اين مسير همسو باشيم، تصريح كرد: اسامي واحدهاي غيرمجاز در اختيار فرمانداريها، معاونت عمرانی استانداري و بسياري از مسئولان قرار گرفته و براي برخورد با متخلفان يك حركت جمعي و همسو نياز است.
معاون طرحهای سرمایهگذاری سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري گيلان در ادامه، خاطرنشان كرد: از بسياري از اين مراكز، عكسهايي هم تهيه شده است و معتقديم اين مراكز، مسيرهاي زيباي گردشگري استان را با چند تخته شكسته و گوني پاره بسيار زشت كردهاند.
وي همه مردم و دستگاههاي اجرايي استان را براي برخورد با فعالان غيرمجاز اين بخش دعوت به همكاري كرد و افزود: بايد به وظيفه خود عمل كنيم و بگذاريم كساني كه مجوز دارند و در چارچوب قانون عمل ميكنند، فعاليت كنند.
ذهاب درخصوص طرح ساماندهي خانههاي اجارهاي نيز، اظهار داشت: اين طرح از مرداد سال گذشته آغاز و 900 خانه شناسايي شد، 700 پرونده تشكيل و 400 پروانه بهرهبرداري صادر گردید؛ اما آيا تعداد واقعي خانههاي اجارهاي اين رقم است؟
به گفته وی، دستگاههاي اجرايي مرتبط بايد با پذيرش مهمان در واحدهاي غيرمجاز كه تبعات اجتماعي، اقتصادي، بهداشتي و اخلاقي زيادي دارد برخورد كنند.
وي عدم تخصيص اعتبارات براي طرح ساماندهي مراكز اقامتي و نظارت بر مراكز پذيرايي را مشكل جدي اين بخش دانست و تأكيد كرد: رسماً اعلام ميكنيم كه از اول مرداد حتي يك ريال اعتبار براي نظارت، ساماندهي و تطبيق استانداردها در مراكز گردشگري نداريم.
ذهاب با بيان اينكه گيلان در زمينه طرحهاي ساماندهي و نظارت نمونه شده است، اذعان داشت: زماني ميتوان عملكرد يك دستگاه را زير سئوال برد كه آن مجموعه برنامه مدوني نداشته باشد و اين درحالي است كه سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري گيلان برنامهريزي لازم، ابزار نرمافزاري مناسب و نيروهاي متخصص را در اختيار دارد، اما زماني كه پول و اعتبار نباشد نميتوان كاري انجام داد.
وي بار ديگر بر مشكل تأمين اعتبار تأكيد كرد و افزود: زيرساختهاي آموزشي براي توسعه گردشگري بايد فراهم شود و توسعه بخش آموزش نيازمند اختصاص اعتبار است.
ذهاب، اظهار داشت: مشكلات را همه ميدانند، استاندار و معاون عمراني نيز از آن آگاهند، ولي هنوز اقدامي درخصوص تخصيص اعتبار صورت نگرفته است.
وي، خاطرنشان كرد: امسال 8 بازرس از بخش خصوصي و 3 كارشناس رسمي در 13 مسير و 4 محور، خدمات گردشگري به مسافران تابستاني در هتلها، رستورانهاي بين راهي، هتل آپارتمانها و همه اماكن اقامتي، پذيرايي، سرويسهاي بهداشتي و نمازخانهها را كنترل ميكنند.
وي، اظهار اميدواري كرد: با همكاري مردم و دستگاههاي اجرايي، مشكلات بخش گردشگري در حوزه خدمات به مسافران كاهش يابد و مردم از سفر به گيلان خشنود باشند.
به گزارش خبرگزاری فارس، در هر حال اين تعامل و همكاري نيازمند همت جدي ساير مسئولان نيز هست تا با بررسي بيشتر و نظارت دقيقتر، وضعيت گردشگري استان را بهويژه در بخش خدمات ساماندهي كنند؛ ضمن اينكه توجه به نياز گردشگر نيز از مهمترين اولويتهای گردشگري در گيلان بهشمار ميرود.