گرامیداشت یکصدمین سالگرد تولد دکتر محمدعلی مجتهدی
گرامیداشت یکصدمین سالگرد تولد دکتر محمدعلی مجتهدی اول مهر 1387 برگزار می‌شود.
به گزارش "لاهیگ"، اول مهر سال جاری، یکصدمین سالگرد تولد مردی است که حق زیادی به گردن علم و صنعت این مرز و بوم دارد. در این روز، کودکی در شهر زیبای لاهیجان به هستی قدم نهاد که بعدها ضمن 37 سال مدیریت موفق و پربار دبیرستان البرز تهران، دانشگاه شیراز و دانشگاه پلی‌تکنیک تهران؛ دانشگاه صنعتی شریف را به عنوان قطب جدید علمی کشور و برای اعتلای میهن‌اش بنیان نهاد.
دکتر محمدعلی مجتهدی در سال ۱۲۸۷ در لاهیجان به دنیا آمد. تحصیل را در هفت سالگی در مدرسه ابتدایی حقیقت شروع نمود. در سال 1304 به تهران آمد و تحصیلات خود را در دارالمعلمین مرکزی ادامه داد و سپس در مدرسه متوسطه شرف تهران، سال پنجم و ششم متوسطه را به پایان رساند. در سال ۱۳۱۰ مدرک دیپلم کامل متوسطه (شعبه علمی) را گرفت و در همان سال پس از قبولی در امتحانات اعزام محصل به اروپا، جزء یکصد برگزیده محصلان اعزامی شد که به فرانسه رفتند تا هریک به نحوی، نقش مؤثری در آینده علمی و فرهنگی ایران ایفا کنند.
دکتر محمدعلی مجتهدی در سال‌های ۱۹۳۱ و ۱۹۳۲ در مدرسه بلز پاسکال در شهر کلرمون فران به تکمیل زبان و آمادگی ریاضیات پرداخت. سپس طی سال‌های ۱۹۳5-۱۹۳2 در دانشکده علوم لیل، دوره لیسانس علوم را با کسب مقام اول در "شهادتنامه مکانیک استدلالی" در بین دانشجویان ایرانی و فرانسوی اخذ نمود. در ادامه جهت طی دوره دکترا در دانشگاه سوربون به پاریس عزیمت نمود و در سال‌های ۱۹۳8-۱۹۳5 به اخد سه دیپلم عالی فوق لیسانس در آنالیز عالی، مکانیک مایعات، آئرودینامیک و ئیدرودینامیک عالی (قسمت ریاضی) نائل آمد. وی در سال 1938 مدرک دکترای خود را با رساله‌ای تحت عنوان "حل برخی مسائل مکانیک مایعات" با امتیاز "شایان افتخار" که بالاترین درجه تصویب دکترا در فرانسه می‌باشد، اخذ نمود.
او پس از هفت سال با همسر فرانسوی‌اش به ایران آمد و دانشیار ریاضی دانشکده علوم و دانشسرای عالی شد. در سال ۱۳۲۰ مسئولیت شبانه‌روزی دبیرستان البرز را به او واگذار کردند و سه سال بعد، مدیریت کل دبیرستان را. او ۳۴ سال مدیر دبیرستان البرز باقی ماند و با نحوه خاص مدیریتش، دانش‌آموزان برجسته‌ای را زیر دست خود پرورش داد تا آن‌ها نیز هریک به سهم خود، نقش مؤثری در ساختن فضای علمی و فرهنگی ایران ایفا کنند.
در سال ۱۳۲۵، مدیرکل اداری و آموزشی وزارت فرهنگ شد. در سال ۱۳۴۱، رئیس دانشکده پلی‌تکنیک تهران و در سال ۱۳۴۴ مسئول تشکیل و تأسیس دانشگاه صنعتی شریف شد. او در ۱۱ آبان ۱۳۴۴ این مسئولیت را عهده‌دار شد و اول مهر ۱۳۴۵، یعنی ۱۱ ماه بعد، دانشگاه را به صورت کامل، تأسیس کرد و تحویل داد.
از مجموعه مشاغل و مناصب دکتر محمدعلی مجتهدی، می‌توان به عضو هیأت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران، ریاست دانشگاه شیراز، ریاست دانشگاه پلی‌تکنیک (امیرکبیر)، ریاست دانشگاه ملی (شهید بهشتی)، پایه‌گذار دانشگاه صنعتی شریف و نخستین رئیس آن، ریاست دبیرستان البرز اشاره نمود.
در سال 1987 دكتر محمدعلی مجتهدي طي سفري كه به دعوت تعدادي از شاگردان قديمي خود به آمريكا داشت، در ايالت ماساچوست در چارچوب طرح تاريخ شفاهي ايران در دانشگاه هاروارد كه به مصاحبه با شخصيت‌هاي معروف ايراني اختصاص دارد، به گفت‌وگویی تفصیلی با دکتر حبيب لاجوردي پرداخت. اين مصاحبه که حاوي نكات جالب و آموزنده‌ای از مديريت آموزشي وی است، در سال 1381 در ايران با نام "خاطرات دكتر محمدعلی مجتهدي" منتشر شده است. فايل صوتي اين مصاحبه در اين‌جا قابل دريافت است.
