موزهها
قابهایی مملو سخن از پیشینه هر سرزمین، تجربهای گرانقدر برای لذت بردن از سفر در
اختیار هر گردشگر قرار میدهند.
هنوز
چه بسیارند كسانی كه از دیدن موزهها لذت چندانی نمیبرند و اینان تاریخ را فراموشی
معنا میكنند، اما برای افرادی با تصورات تاریخی، بهترین موزههای دنیا، مانند گنجینهای
گرانقدر و غنی از تاریخ است.
امروز
بهترین موزههای دنیا تركیبی از اطلاعات جذاب و آثار هنری را همزمان در معرض دید
گردشگران قرار میدهد كه میتوان در این راستا به موزههای آرمیتاژ سن پترزبورگ،
متروپلیشن آمریكا، موزه قاهره، گالری اوفیتزی فلورانس و لوور فرانسه اشاره كرد.
"گشت
و گذار در موزهها امروز میتوانند نخستین وجه سفر قرار گیرند" سخن برخی از
كارشناسان حوزه برنامهریزی گردشگری است.
آنان
معتقدند غنای فرهنگی و تاریخی سرزمینمان به گونهای است كه میتوان با گشایش موزهای
عظیم در كشور، در سطح جهانی حرف برای گفتن داشت.
یک
كارشناس ارشد برنامهریزی توریسم و راهنمای تور در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا
اظهار داشت: موزههای ایران به موزههای تاریخی، باستانشناسی، مردمشناسی، كاخ
موزهها، موزههای هنری، علوم و تاریخ طبیعی، پارك موزهها و اخیراً اكوموزهها
طبقهبندی میشوند.
حمید
فتحی معتقد است: آموزش و فرهنگسازی، برنامهریزی منسجم ظرفیتی بازدیدكنندگان،
مكانیزه نمودن موزههای كشور و سیاستهای تشویقی دولت میتواند عواملی اثرگذار در
راستای توسعه گردشگری از طریق موزهها تلقی شود.
اما
در استان گیلان كه با توجه به ظرفیتها و توانمندیهای طبیعی، تاریخی و فرهنگی میتواند
به عنوان یكی از قطبهای گردشگری كشور تلقی شود، شاید در سالهایی نه چندان دور و
كمتر از شمارش انگشتان دست، گردشگری تنها در دریا و جنگل این سرزمین خلاصه میشد؛
اما امروز در راستای توسعه و رونق صنعت گردشگری، توانمندیهای بسیاری در این حوزه
برای استان تعریف شده كه موزهها میتوانند بعدی از آن باشند.
موزه
میراث روستایی گیلان بنا شده در فضای جنگلی، میراثی از زندگی یكصد سال گذشته روستاییان
گیلانی را به گونهای به نمایش گذارده كه امروز گاه مقصد سفر برای برخی از
گردشگران تلقی میشود.
در
همین پیوند، مؤسس و بنیانگذار موزه میراث روستایی گیلان بیان داشت: عملكرد موفق
موزه میراث روستایی گیلان در مراحل مختلف مطالعات و عملیات اجرایی، بهویژه در
مرحله واچینی و دوباره چینی خانههای روستایی كه در نوع خود برای نخستین بار در
كشور انجام میشود، تا حدود زیادی متأثر از جذب و مشاركت واقعی استادكاران و
كارگران روستایی بوده است.
دكتر
محمود طالقانی به نقل از یكی از مشاوران ارشد پروژه كه خود بنیانگذار و مؤسس
بزرگترین اكوموزههای اروپا در آلزاس فرانسه است و تجربه 35 ساله در واچینی و دوباره چینی
خانههای روستایی دارد، میگوید: در ابتدای همكاری با موزه میراث روستایی گیلان بر
این باور بوده كه حداقل دو سال وقت لازم است تا معماران و مهندسان پروژه بتوانند با
ابعاد مختلف دانش واچینی و دوباره چینی بهطور كامل آشنا شوند، اما با كمال تعجب
آنان توانستند در مدت كمتر از یك سال به مرحلهای از شناخت در عملیات واچینی و
دوباره چینی دست یابند كه خود او بیش از پنج سال وقت صرف آن نموده است.
وی
معتقد است: آنچه از نظر گرودوهل بیشتر به یك معجزه شبیه است تا واقعیت، تنها از
رهگذر سرعت بخشیدن به بومی كردن این دانش و تجربه بوده است؛ امری كه بدون مشاركت و
دخالت همهجانبه و واقعی استادكاران و كارگران بومی مقدور نمیشود.
آمارهای
ارائه شده از سفر گردشگران به گیلان نشان میدهد كه سال به سال بر تعداد بازدیدكنندگان
موزه میراث روستایی گیلان افزوده میشود و این نشان میدهد که در صورت فراهم آوردن
زیرساختها و مهیا نمودن شرایط، موزهها خود میتوانند عاملی برای توسعه گردشگری
تلقی شوند.
مدیركل
میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان وضعیت موجود موزههای استان را در شأن
غنای تاریخی و فرهنگی استان نمیداند.
امید
عزیزی در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا افزود: در زمان حاضر 9 موزه در گیلان وجود
دارد و بازدید گردشگران نوروز 1390 نسبت به سال گذشته 40 درصد افزایش یافته، اما این
موزهها جوابگوی نیاز گردشگران علاقهمند نیست.
وی
برای توسعه موزههای استان و بهوجود آوردن موزه بزرگ رشت كه مصوبه هیأت دولت است
و شامل ساختمانهای كهن و تاریخی شهرداری، اداره پست و هتل ایران رشت میشود، از
بخش خصوصی دعوت میكند تا به این عرصه ورود كنند.
وی
همچنین از اتمام كار مرمت و آمادهسازی موزه رودبار در سه ماه آینده نیز خبر میدهد
و میگوید: مرمت و آمادهسازی این موزه از دو ماه گذشته با درنظر گرفتن اعتباری
معادل 700 میلیون ریال آغاز شده است.
گیلان
دارای 9 موزه است كه چهار موزه تحت پوشش سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
و پنج موزه دیگر نیز از سوی این سازمان حمایت جانبی میشود.
موزه
رشت با قدمتی بیش از یكصد سال متعلق به میرزا حسین خان كسمایی، یكی از یاران میرزا
كوچك خان است كه در اواخر دهه 1340 شمسی توسط وزارت فرهنگ و هنر وقت برای تبدیل به
موزه خریداری شد.
در
بخش باستانشناسی این گنجینه به كمك یك گور بازسازی شده از نحوه تدفین تا نوع چیدمان
اشیاء در مقابر مطرح میگردد. در ویترینهای این بخش، اشیاء بسیاری كه حاصل حفاری
و گویای تمدن درخشان این استان است به نمایش درآمده است.
موزه
تاریخ چای بنا شده در میان تپهای مملو از بوتههای چای، آرامگاه محمد میرزا
قوانلو ملقب به كاشف السلطنه است که یكی از جاذبههای گردشگری شهرستان لاهیجان میباشد.
این
موزه در دو طبقه و یك برج به معرفی ابزار و ادوات مصرف چای و اسناد مربوط به آن میپردازد
و همچنین مراحل كشت، برداشت، نگهداری و پرورش بوته چای و فرآوری و آمادهسازی برای
عرضه در غرفههای متعدد به نمایش گذاشته شده است.
برای
ارج نهادن به زحمات كاشف السلطنه (پدر چای ایران) مقبره را با سبك معماری خاصی بنا
نهادهاند و این مجموعه در سال 1373 تبدیل به موزه شده است.
موزه
تاریخ طبیعی، نظامی، حیات وحش، مردمشناسی، پیشینه تاریخ تحقیقات، جانورشناسی و
حشرات و آبزیان دیگر موزههای استان گیلان را تشكیل میدهند.