كتاب "چندصد نام دریای خزر" به قلم عبدالرحمان عمادی منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، در معرفی "چندصد نام دریای خزر" عنوان شده است: کتاب "چندصد نام دریای خزر" دربردارنده صدها نامواژه از دریای خزر و گزارش هریک از آنها بر پایه واژهشناسی و تاریخ و جغرافیای تاریخی و باورها و اسناد باستانی و مدارک موجود در فرهنگ ایران، شناسنامهای است برای دریای خزر و ساکنان کناره و پیرامون این دریا از گذشته تاکنون که سهم ایران و فرهنگ ایرانی در آن از همه بیشتر و ریشهدارتر و نمایانتر نشان داده شده است.

عمادی در این کتاب مدعی است که بیش از 90 درصد این نامها ریشه ایرانی دارند. از نظر فرهنگی، سابقه ایرانیها و حضور آنها در كنار این دریا بسیار بیشتر از دیگر ملیتهاست، ضمن آنكه هركدام از این نامها خودشان منشاء یك مقاله هستند. این درحالی است كه تا به حال در منابعی مانند دایرةالمعارف بزرگ اسلامی بیشتر از 50 یا 60 نام برای دریای خزر دیده نشده است.
این ایرانشناس پیشكسوت در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا با بیان اینكه نامواژهها لغاتی هستند كه اسم تلقی میشوند، اظهار كرد: رویه من در نوشتن كتاب، استفاده از نامواژهها است. بر مبنای این رویه معتقدم اگر كسی معنی اسمها را به خوبی بشناسد، خود اسمها و نامها سرگذشتشان را بیان میكنند.
او افزود: اما پژوهشگری كه بخواهد این اسمها را جمعآوری كند، باید از تاریخ، زبان، جغرافیا، آداب و رسوم و اسناد استفاده كند تا اینكه به درستی مطلب بیان شود و برای كسانی كه در این رشته پژوهش میكنند، قابل قبول باشد.
عمادی درباره مستندات این كتاب توضیح داد: همه این اسامی دارای سند هستند و هر چقدر كه توان من بوده است، بر آنها شرح و گزارش نوشتهام. بخش وسیعی از آنها از متون پهلوی گرفته شده است. این دریا از گذشتههای دور نامهای بسیاری داشته است و مردمانی كه اطراف آن بودهاند، آن را به نام انتخابی خودشان مینامیدند؛ همچنان كه برخی اوقات به نامهایی چون گیلان، طبرستان، آذربایجان، مازندران و ... معروف بوده است.
او درباره ریشه كلمه خزر برای این دریاچه افزود: معتقدم كلمه خزر تركی نیست. این كلمه در حقیقت كسر بوده كه خزر تلفظ میشود و یادگار دوران كاسپیها است كه قدیمیترین مردمان ایران زمین هستند و در اصل، لغتی ایرانی است كه در این كتاب بیان شده است.
این پژوهشگر پیشكسوت گفت: این كتاب تا حدودی برای كسانی كه پیرامون دریای خزر هستند، شناسنامه آنها در پیوستگی با فرهنگ ایران است.
عمادی همچنین عنوان كرد: دیدگاه كتاب "چندصد نام دریای خزر" جنبه تاریخی، جغرافیایی و واژهشناسی دارد و به هیچ وجه دلیلی برای مخالفت با نامواژههای این كتاب نیست. در برخورد اول فكر میكنیم كه تلفظ نامواژهها جنبه بیگانه دارد، اما اگر خوب آنها را بشناسیم، متوجه میشویم كه نامواژهها با فرهنگ ایران وابستگی كامل دارد و در نوشتن این كتاب، جنبه تبلیغاتی، سیاسی و اندیشه خاص مدنظرم نبوده است.
او در پاسخ به این پرسش كه آیا "چندصد نام دریای خزر" مورد توجه مخاطب قرار میگیرد، گفت: كتاب "چندصد نام دریای خزر" كتابی پژوهشی است و برای كسانی نوشته شده كه به موضوعات تاریخی و علمی علاقهمندند.
او در ادامه اظهار امیدواری كرد كه كتاب "چندصد نام دریای خزر" با دقت خوانده شود؛ چرا كه هركدام از نامواژههای بهكار رفته در این كتاب مطالب ناگفته فراوان دارند، و مورد قبول واقع شود.
عمادی درباره ترجمه این كتاب گفت: ترجمه كتاب مشتری و داوطلب میخواهد و این دست بنده نیست. باید پرسیده شود آیا همسایههای دریای خزر علاقهمند هستند كه این كتاب به زبان آنها ترجمه شود و آیا متولیان امور فرهنگی میل دارند این كتاب را ترجمه كنند. اما بهطور كلی، مؤلف هر كتابی را كه مینویسد، دوست دارد برای كشورهای دیگر هم ترجمه شود.
او با اشاره به اینكه بعضیها معتقدند اطلاق نام دریای مازندران اشتباه است، افزود: نام دریای مازندران سابقه زیادی دارد و اعتقاد دارم این نام از تاریخ بشر هم طولانیتر است و به دوران غارنشینی برمیگردد؛ اما هر عقیدهای برای من محترم است. هركس كه در این زمینه تحقیق میكند، حتی اگر خلاف نظر من را داشته باشد، باید به نظرش احترام گذاشت.
این پژوهشگر در پایان بیان كرد: من در نهایت بیطرفی، حقوق ملی ایران را دنبال میكنم و معتقدم این وظیفه تكتك ما ایرانیان است.
كتاب "چندصد نام دریای خزر" در 600 صفحه (گالینگور) با قیمت 15 هزار تومان از سوی نشر آموت منتشر شده است.
پیشتر، پنج كتاب از عمادی در نشر آموت منتشر شده است: خوزستان در نامواژههای آن، آسمانکت (چند رسم مردمی)، لامداد (چند جستار از ایران)، دوازده گل بهاری (نگاهی به ادبیات دیلمی و طبری) و حمزه آذرک و هرون الرشید (در آیینه دو نامه)، و به زودی نیز كتابهای دوبیتیهای پهلوی دیلمی و هون اوستا (ابزار و آلات موسیقی در ایران باستان) از این ایرانشناس پیشكسوت در نشر آموت منتشر میشود.
عبدالرحمن عمادی، حقوقدان، متولد بهمن 1304 خورشیدی در روستای اینی اشكور در خانوادهای از طایفه سادات دیلمانی از نوادگان مشاهیر دیلمی به دنیا آمد. پس از تحصیل در مكتبخانه روستا، روانه رودسر، رشت و قزوین شد و تحصیلات متوسطه را در این شهرها گذراند. او در زمان حكومت محمد مصدق (1331) موفق به دریافت لیسانس قضایی از دانشگاه تهران شد.
عمادی همزمان با وكالت به پژوهش در مباحث ایرانشناسی روی آورد و بخشی از مقالاتش طی نیم قرن گذشته در مجلات معتبر منتشر شدهاند.