"آببندانها"؛ سرمایه ملی رو به فراموشی
گرچه بارش باران در گیلان زیاد است و اغلب این بارندگیها در فصول غیرزراعی صورت میگیرد، اما جای تأسف است که این آبها بیهدف و بلااستفاده و ذخیرهسازی به دریا میریزد.
گرچه بارش باران در گیلان زیاد است و اغلب این بارندگیها در فصول غیرزراعی صورت میگیرد، اما جای تأسف است که این آبها بیهدف و بلااستفاده و ذخیرهسازی به دریا میریزد.
به گزارش خبرگزاری مهر، کارشناسان تأکید دارند بارندگیها در فصول غیرزراعی باید به عنوان یک منبع مطمئن و پایدار برای کشاورزان ذخیرهسازی و مهار شوند و برای ایام آبیاری به صورت دائمی و مستمر در دسترس کشاورزان باشند.
بنابراین منابع مهمی که در ذخیرهسازی بارندگیها در فصول غیرزراعی در شمال کشور نقش مؤثری داشته و میتواند آب مورد نیاز و به موقع مزارع کشاورزی را تأمین کند، "آببندانها" هستند.
آببندانها به عنوان سرمایه ملی در توسعه کشاورزی استانهای شمالی کشور نقش اجتنابناپذیری دارند که متأسفانه در وادی فراموشی قرار دارند.
آنچه که مسلم است، دسترسی به آب مورد نیاز و کافی در فصل زراعی، همواره یکی از دغدغههای کشاورزی ایران، بهویژه در مناطقی که کشت محصولات آبی داشته، بوده است.
برای رفع این مشکل در شمال کشور، از گذشتههای دور، استخرهای خاکی به ابعاد و مساحتهای مختلف با توجه به میزان اراضی پایین دست برای ذخیره آب ناشی از نزولات جوی در نیمه دوم سال، حفر شده است.
آببندان در واقع یک استخر ذخیره آب خاکی است که از گود کردن و خاکبرداری یک محدوده و ریختن و کوبیدن و ایجاد دیواره و حصار دور این محدوده بهوجود میآید. البته در برخی موارد نیز توپوگرافی منطقه، محل آببندان را بهطور طبیعی بهوجود آورده و با قدری گود و محصور کردن آببندان ساخته شده است.
به نوعی میتوان گفت که این سازهها مختص استانهای شمالی کشور هستند و در هریک از این استانها نیز نام بهخصوصی دارند. برای مثال در استان گیلان به آنها "سل" و در استان مازندران به "اندون" و در استان گلستان نیز به ''بند سار'' معروف هستند.
در این ارتباط استاندار گیلان گفت: آببندانها و استخرهای طبیعی ذخیره آب از منابع قابل استفاده و بالقوه استان در تأمین آب کشاورزی بوده و در مواقع خشکسالی به عنوان یک جایگزین مناسب شبکههای آبیاری به حساب میآیند.
روحالله قهرمانی چابک در ادامه بر لزوم ساماندهی آببندانها تأکید کرد و افزود: استان گیلان دارای حدود هشت هزار و 500 هکتار آببندان و استخر ذخیره آب فعال و قابل بهرهبرداری است که احیاء، بازسازی، تعمیق و لایروبی آنها میتواند نقش بسیار مؤثری را در تأمین و تضمین آب مورد نیاز اراضی کشاورزی در فصل آبیاری شالیزارهای استان ایفا کند.
وی عنوان کرد: در نواحی گیلان و شمال کشور، بارندگی فراوانی داریم، ولی با این وجود آب مورد نیاز و به موقع مزارع کشاورزی را باید تأمین کرد؛ چرا که بخش زیادی از این بارندگیها در فصول غیرزراعی میبارد و بدون ذخیرهسازی به دریا میریزد که باید این آبها برای ایام آبیاری به صورت دائمی و مستمر در دسترس و به عنوان یک منبع مطمئن و پایدار برای کشاورزان ذخیره شوند.
استاندار گیلان گفت: حجم آبی آببندانهای گیلان 120 میلیون مترمکعب است که با بازسازی، ایجاد تأسیسات و لایروبی در آنها این ظرفیت را میتوان به 230 میلیون مترمکعب ارتقاء داد.
وی همچنین با تأکید بر ارتقاء آببندانهای گیلان اظهار داشت: بر اساس توافقات انجام شده بین قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء(ص) و شرکت آب منطقهای گیلان، تاکنون 9 میلیون مترمکعب لایروبی در سطح آببندانها و استخرهای ذخیره آب استان انجام شده است و این پروژه همچنان با سرعت هرچه بیشتر به جلو میرود.
قهرمانی چابک ادامه داد: استان گیلان برای نهایی شدن ارتقاء آببندانهای استان از تمامی راهکارهای موجود بهره میبرد.
به هر حال این سازهها به دو صورت ثقلی و یا پمپاژ از طریق ایستگاههای پمپاژ تغذیه و پر میشوند و جالب اینکه به منظور حفظ حقابه کشاورزان بالا دست آببندان، در بیشتر موارد آنها را در نیمه دوم سال پر میکنند که با این کار مشکل سموم وارده شده به آب، که برای کشت برنج استفاده شده و برای پرورش ماهیان آببندان خطر دارد نیز رفع میشود.
در واقع اکثر آببندانها در هیچ فصلی از سال بهطور کامل تخلیه نمیشوند و اغلب بهطور پیوسته درحال پر و تخلیه شدن هستند؛ چرا که بیشتر آببندانها چند منظوره هستند و برای پرورش ماهی نیز از آنها استفاده میشود.
بهطور کلی آببندانها نقش بسیار مهمی در کشاورزی منطقه ایفا میکنند و به عبارت دیگر، نقش آببندانها در استانهای شمالی، نظیر نقش قنوات در استانهای مرکزی و گرم و خشک کشور است.
بر اساس اطلاعات بهدست آمده، مورخان ساخت آببندانها را به سه هزار سال پیش نسبت میدهند؛ اما بررسیها نشان میدهد که تلاش برای ساخت آببندانها و ذخیره آب برای استفاده در کشاورزی از حدود 200 سال قبل بسیار جدیتر و حتی نام برخی از مناطق روستاها اکنون با کلمه آببندان ترکیب شده است.
با توجه به اینکه در مناطق شمالی کشور، آب بیشتر رودخانههای فصلی و مسیلها به صورت بلااستفاده از دسترس منطقه خارج شده و به دریا میریزد، بنابراین با احداث آببندانها در جوار آنها توانستهاند بخشی از آب رودها را به صورت بهینه ذخیره و برای افزایش تولیدات کشاورزی و تبدیل اراضی دیم به آبی و افزایش راندمان آبیاری استفاده کنند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به اینکه اکثر آببندانها چند منظوره هستند و از آب آنها برای آبیاری مزارع، باغات، شالیزارها، پرورش انواع ماهی و اردک استفاده میشود، گفت: این سازهها به تغذیه سفره آبهای زیرزمینی چاههای شرب پایین دست نیز کمک میکنند.
اردشیر روحی ماسوله افزود: برخی گیاهان داخل آببندان برای خانهسازی و یا در صنایع دستی استفاده میشود و یا بعضی از آنها تحت عنوان تالاب شناخته میشوند و علاوه بر این، تفرجگاه و شکارگاه، مأمن و زیستگاه بسیاری از پرندگان وحشی و مهاجر نیز هستند.
وی همچنین با اشاره به اینکه این سازههای زیبا پایدار بوده، کاملاً با محیط زیست و فرهنگ بومی منطقه سازگار هستند، اظهار داشت: احداث، نگهداری و بهرهبرداری از آببندانها نیازمند تکنولوژی خاص و پیچیده و سطح بالا نبوده و با توان علمی و فنی ساکنان منطقه مطابقت دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان گفت: هزینههای نگهداری و بهرهبرداری از این سازهها در مقایسه با حفر و تجهیز چاههای عمیق و نیمه عمیق کمتر است.
وی همچنین آببندانها را با چاههای عمیق و نیمه عمیق مقایسه کرد و افزود: در برخی از مناطق شمالی کشور و از جمله استان گیلان، به دلایل بافت زمین و مرتفع بودن زمینهای زراعی، استفاده از آب چاه به عنوان منبع اصلی تأمین آب، نه تنها مقرون به صرفه نیست، بلکه در بسیاری موارد، آب اینگونه چاهها شور و تلخ است و یا حتی در برخی موارد بهجای آب، گاز وجود دارد و در واقع در چنین مناطقی آببندان به عنوان آخرین چاره و یا بهترین گزینه برای آبیاری است.
روحی ماسوله یادآور شد: در صورتی که این مشکلات ادامه یابد، حفر چاهها به عنوان منبع تأمین آب کمکی آببندان و پمپاژ آب آنها به داخل این پهنهها، عوارض منفی احتمالی را به حداقل ممکن کاهش میدهد.
به هر حال آبیاری غرقابی و بیرویه و دادن آب بیش از حد نیاز به گیاه، سبب شوری خاکها، زهدار و با تلاقی شدن بسیاری از اراضی کشور و از جمله اراضی زراعی استانهای شمالی کشور شده است و برای زهکشی اینگونه اراضی همه ساله هزینههای میلیاردی به بودجه کشور تحمیل میشود. در صورتی که بسیاری از آببندانها در این زمینها احداث شدهاند که ضمن تجمیع روان آبهای بالادست، زمینهای پایاب را از خطر نابودی نجات داده، به شالیزارهای بسیار زیبا و حاصلخیز تبدیل کردهاند و به عبارت دیگر، آببندان در اینگونه موارد هزینههای زهکشی را حتی به صفر تقلیل داده است.
با توجه به اینکه آببندانها به دلیل پرورش ماهی تقریباً هیچگاه بهطور کامل تخلیه نمیشوند و بهطور دائم درحال پر و تخلیه شدن هستند، بنابراین به مراتب زمینهای بیشتری را میتوانند تحت پوشش خود درآورده و آبیاری کنند که این میزان سطح زیر کشت در برخی مواقع تا حتی شش برابر سطح آببندان نیز میرسد.
آببندانها با توجه به پرورش ماهی در آنها علاوه بر کمک به اشتغالزایی در منطقه و تأمین هزینههای نگهداری و بهرهبرداری در بیشتر موارد به افزایش درآمد روستاییان و آبادانی روستاهای پایین دست خود نیز کمک میکنند.
با توجه به توسعه روشهای آبیاری به صورت ایجاد کانالهای سرپوشیده و سرباز، آببندان آن جایگاه و اهمیت اولیه خود را برای آبیاری از دست داده است. با این حال از دیدگاه صاحبنظران در مواقع بروز خشکسالی یا کمآبی در تأمین آب مورد نیاز بخش قابل توجهی از مزارع شالیزاری مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
یک کارشناس شیلات در اینخصوص گفت: محیط طبیعی آببندان غنی از مواد غذایی ارزشمند از قبیل مواد فیتو پلانکتونی، زئو پلانکتون و گیاهان آبزی مفید دیگر برای تغذیه کپور ماهیان است.
محمد علیزاده افزود: میزان برداشت ماهی از آببندانها به دلیل محدودیتهای غذادهی دستی حدود 2-1/5 تن در هکتار است.
وی ادامه داد: آببندانها علاوه بر تأمین آب کشاورزی و محیطی برای پرورش ماهی، در طراوت طبیعت پیرامونی تأثیر بهسزایی دارد؛ مضاف بر این، زیستگاه هزاران پرنده مهاجر در فصول مختلف سال نیز هست.
این کارشناس شیلات همچنین با بیان اینکه آببندانها در ایجاد اشتغال و درآمد برای روستاییان نقش مهمی ایفا میکنند، گفت: پراکنش نامنظم باران در استانهای شمالی موجب میشود تا در فصل تابستان که اغلب زمینهای کشاورزی زیر کشت انواع محصولات است، با کمبود رطوبت موجود در خاک مواجه شوند و شدت تبخیر، تعرق و کمبود بارندگی سبب بههم خوردن تعادل رطوبتی خاک و گیاه میشود.
وی خاطرنشان کرد: آب رودخانهها و هرز آب ناشی از بارندگی در فصلهای غیرکاشت از طریق کانالها و پمپاژ به آببندانها هدایت و در فصل بهار و تابستان برای آبیاری مورد استفاده قرار میگیرد.
مدیرعامل سازمان آب منطقهای گیلان نیز وسعت آببندانهای استان گیلان را بیش از 11 هزار هکتار با دو هزار و 160 پهنه آبی عنوان کرد.
سیفالله آقابیگی گفت: در حال حاضر از هشت هزار و 400 هکتار از این آببندانها استفاده میشود و با توجه به بازسازی و احیای آببندانها و تأمین اعتبارات مورد نیاز آن، میتوان حجم آبی ذخیره شده در آببندانهای استان را از 120 میلیون مترمکعب کنونی به 230 میلیون مترمکعب ارتقاء داد.
مهدی محمدزاده از قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء(ص) نیز خاطرنشان کرد: طبق قرارداد و توافقنامه میان این قرارگاه و آب منطقهای گیلان برای احیاء و لایروبی آببندانهای استان، این پروژه را پیش خواهیم برد و احیای این آببندانها میتواند جبران چندین سد را در استان گیلان در ایام آبیاری مزارع داشته باشد.
به هرحال وجود آببندان به عنوان سرمایه ملی محسوب شده و در صورت استفاده درست از طریق اعمال مدیریت صحیح، متضمن منافع شاربین، لایروبی و کفتراشی، پیشبینی حفر چاه مورد نیاز به عنوان منبع تأمین آب کمکی، ضمن اینکه حجم آبگیری این مخازن را به چند برابر فعلی افزایش میدهد، محلی برای اشتغالزایی با تولید اردک و ماهی با استفاده از منابع غذایی طبیعی موجود در آببندانها بوده و خواهد بود.
به گزارش خبرگزاری مهر، کارشناسان تأکید دارند بارندگیها در فصول غیرزراعی باید به عنوان یک منبع مطمئن و پایدار برای کشاورزان ذخیرهسازی و مهار شوند و برای ایام آبیاری به صورت دائمی و مستمر در دسترس کشاورزان باشند.
بنابراین منابع مهمی که در ذخیرهسازی بارندگیها در فصول غیرزراعی در شمال کشور نقش مؤثری داشته و میتواند آب مورد نیاز و به موقع مزارع کشاورزی را تأمین کند، "آببندانها" هستند.
آببندانها به عنوان سرمایه ملی در توسعه کشاورزی استانهای شمالی کشور نقش اجتنابناپذیری دارند که متأسفانه در وادی فراموشی قرار دارند.
آنچه که مسلم است، دسترسی به آب مورد نیاز و کافی در فصل زراعی، همواره یکی از دغدغههای کشاورزی ایران، بهویژه در مناطقی که کشت محصولات آبی داشته، بوده است.
برای رفع این مشکل در شمال کشور، از گذشتههای دور، استخرهای خاکی به ابعاد و مساحتهای مختلف با توجه به میزان اراضی پایین دست برای ذخیره آب ناشی از نزولات جوی در نیمه دوم سال، حفر شده است.
آببندان در واقع یک استخر ذخیره آب خاکی است که از گود کردن و خاکبرداری یک محدوده و ریختن و کوبیدن و ایجاد دیواره و حصار دور این محدوده بهوجود میآید. البته در برخی موارد نیز توپوگرافی منطقه، محل آببندان را بهطور طبیعی بهوجود آورده و با قدری گود و محصور کردن آببندان ساخته شده است.
به نوعی میتوان گفت که این سازهها مختص استانهای شمالی کشور هستند و در هریک از این استانها نیز نام بهخصوصی دارند. برای مثال در استان گیلان به آنها "سل" و در استان مازندران به "اندون" و در استان گلستان نیز به ''بند سار'' معروف هستند.
در این ارتباط استاندار گیلان گفت: آببندانها و استخرهای طبیعی ذخیره آب از منابع قابل استفاده و بالقوه استان در تأمین آب کشاورزی بوده و در مواقع خشکسالی به عنوان یک جایگزین مناسب شبکههای آبیاری به حساب میآیند.
روحالله قهرمانی چابک در ادامه بر لزوم ساماندهی آببندانها تأکید کرد و افزود: استان گیلان دارای حدود هشت هزار و 500 هکتار آببندان و استخر ذخیره آب فعال و قابل بهرهبرداری است که احیاء، بازسازی، تعمیق و لایروبی آنها میتواند نقش بسیار مؤثری را در تأمین و تضمین آب مورد نیاز اراضی کشاورزی در فصل آبیاری شالیزارهای استان ایفا کند.
وی عنوان کرد: در نواحی گیلان و شمال کشور، بارندگی فراوانی داریم، ولی با این وجود آب مورد نیاز و به موقع مزارع کشاورزی را باید تأمین کرد؛ چرا که بخش زیادی از این بارندگیها در فصول غیرزراعی میبارد و بدون ذخیرهسازی به دریا میریزد که باید این آبها برای ایام آبیاری به صورت دائمی و مستمر در دسترس و به عنوان یک منبع مطمئن و پایدار برای کشاورزان ذخیره شوند.
استاندار گیلان گفت: حجم آبی آببندانهای گیلان 120 میلیون مترمکعب است که با بازسازی، ایجاد تأسیسات و لایروبی در آنها این ظرفیت را میتوان به 230 میلیون مترمکعب ارتقاء داد.
وی همچنین با تأکید بر ارتقاء آببندانهای گیلان اظهار داشت: بر اساس توافقات انجام شده بین قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء(ص) و شرکت آب منطقهای گیلان، تاکنون 9 میلیون مترمکعب لایروبی در سطح آببندانها و استخرهای ذخیره آب استان انجام شده است و این پروژه همچنان با سرعت هرچه بیشتر به جلو میرود.
قهرمانی چابک ادامه داد: استان گیلان برای نهایی شدن ارتقاء آببندانهای استان از تمامی راهکارهای موجود بهره میبرد.
به هر حال این سازهها به دو صورت ثقلی و یا پمپاژ از طریق ایستگاههای پمپاژ تغذیه و پر میشوند و جالب اینکه به منظور حفظ حقابه کشاورزان بالا دست آببندان، در بیشتر موارد آنها را در نیمه دوم سال پر میکنند که با این کار مشکل سموم وارده شده به آب، که برای کشت برنج استفاده شده و برای پرورش ماهیان آببندان خطر دارد نیز رفع میشود.
در واقع اکثر آببندانها در هیچ فصلی از سال بهطور کامل تخلیه نمیشوند و اغلب بهطور پیوسته درحال پر و تخلیه شدن هستند؛ چرا که بیشتر آببندانها چند منظوره هستند و برای پرورش ماهی نیز از آنها استفاده میشود.
بهطور کلی آببندانها نقش بسیار مهمی در کشاورزی منطقه ایفا میکنند و به عبارت دیگر، نقش آببندانها در استانهای شمالی، نظیر نقش قنوات در استانهای مرکزی و گرم و خشک کشور است.
بر اساس اطلاعات بهدست آمده، مورخان ساخت آببندانها را به سه هزار سال پیش نسبت میدهند؛ اما بررسیها نشان میدهد که تلاش برای ساخت آببندانها و ذخیره آب برای استفاده در کشاورزی از حدود 200 سال قبل بسیار جدیتر و حتی نام برخی از مناطق روستاها اکنون با کلمه آببندان ترکیب شده است.
با توجه به اینکه در مناطق شمالی کشور، آب بیشتر رودخانههای فصلی و مسیلها به صورت بلااستفاده از دسترس منطقه خارج شده و به دریا میریزد، بنابراین با احداث آببندانها در جوار آنها توانستهاند بخشی از آب رودها را به صورت بهینه ذخیره و برای افزایش تولیدات کشاورزی و تبدیل اراضی دیم به آبی و افزایش راندمان آبیاری استفاده کنند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به اینکه اکثر آببندانها چند منظوره هستند و از آب آنها برای آبیاری مزارع، باغات، شالیزارها، پرورش انواع ماهی و اردک استفاده میشود، گفت: این سازهها به تغذیه سفره آبهای زیرزمینی چاههای شرب پایین دست نیز کمک میکنند.
اردشیر روحی ماسوله افزود: برخی گیاهان داخل آببندان برای خانهسازی و یا در صنایع دستی استفاده میشود و یا بعضی از آنها تحت عنوان تالاب شناخته میشوند و علاوه بر این، تفرجگاه و شکارگاه، مأمن و زیستگاه بسیاری از پرندگان وحشی و مهاجر نیز هستند.
وی همچنین با اشاره به اینکه این سازههای زیبا پایدار بوده، کاملاً با محیط زیست و فرهنگ بومی منطقه سازگار هستند، اظهار داشت: احداث، نگهداری و بهرهبرداری از آببندانها نیازمند تکنولوژی خاص و پیچیده و سطح بالا نبوده و با توان علمی و فنی ساکنان منطقه مطابقت دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان گفت: هزینههای نگهداری و بهرهبرداری از این سازهها در مقایسه با حفر و تجهیز چاههای عمیق و نیمه عمیق کمتر است.
وی همچنین آببندانها را با چاههای عمیق و نیمه عمیق مقایسه کرد و افزود: در برخی از مناطق شمالی کشور و از جمله استان گیلان، به دلایل بافت زمین و مرتفع بودن زمینهای زراعی، استفاده از آب چاه به عنوان منبع اصلی تأمین آب، نه تنها مقرون به صرفه نیست، بلکه در بسیاری موارد، آب اینگونه چاهها شور و تلخ است و یا حتی در برخی موارد بهجای آب، گاز وجود دارد و در واقع در چنین مناطقی آببندان به عنوان آخرین چاره و یا بهترین گزینه برای آبیاری است.
روحی ماسوله یادآور شد: در صورتی که این مشکلات ادامه یابد، حفر چاهها به عنوان منبع تأمین آب کمکی آببندان و پمپاژ آب آنها به داخل این پهنهها، عوارض منفی احتمالی را به حداقل ممکن کاهش میدهد.
به هر حال آبیاری غرقابی و بیرویه و دادن آب بیش از حد نیاز به گیاه، سبب شوری خاکها، زهدار و با تلاقی شدن بسیاری از اراضی کشور و از جمله اراضی زراعی استانهای شمالی کشور شده است و برای زهکشی اینگونه اراضی همه ساله هزینههای میلیاردی به بودجه کشور تحمیل میشود. در صورتی که بسیاری از آببندانها در این زمینها احداث شدهاند که ضمن تجمیع روان آبهای بالادست، زمینهای پایاب را از خطر نابودی نجات داده، به شالیزارهای بسیار زیبا و حاصلخیز تبدیل کردهاند و به عبارت دیگر، آببندان در اینگونه موارد هزینههای زهکشی را حتی به صفر تقلیل داده است.
با توجه به اینکه آببندانها به دلیل پرورش ماهی تقریباً هیچگاه بهطور کامل تخلیه نمیشوند و بهطور دائم درحال پر و تخلیه شدن هستند، بنابراین به مراتب زمینهای بیشتری را میتوانند تحت پوشش خود درآورده و آبیاری کنند که این میزان سطح زیر کشت در برخی مواقع تا حتی شش برابر سطح آببندان نیز میرسد.
آببندانها با توجه به پرورش ماهی در آنها علاوه بر کمک به اشتغالزایی در منطقه و تأمین هزینههای نگهداری و بهرهبرداری در بیشتر موارد به افزایش درآمد روستاییان و آبادانی روستاهای پایین دست خود نیز کمک میکنند.
با توجه به توسعه روشهای آبیاری به صورت ایجاد کانالهای سرپوشیده و سرباز، آببندان آن جایگاه و اهمیت اولیه خود را برای آبیاری از دست داده است. با این حال از دیدگاه صاحبنظران در مواقع بروز خشکسالی یا کمآبی در تأمین آب مورد نیاز بخش قابل توجهی از مزارع شالیزاری مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
یک کارشناس شیلات در اینخصوص گفت: محیط طبیعی آببندان غنی از مواد غذایی ارزشمند از قبیل مواد فیتو پلانکتونی، زئو پلانکتون و گیاهان آبزی مفید دیگر برای تغذیه کپور ماهیان است.
محمد علیزاده افزود: میزان برداشت ماهی از آببندانها به دلیل محدودیتهای غذادهی دستی حدود 2-1/5 تن در هکتار است.
وی ادامه داد: آببندانها علاوه بر تأمین آب کشاورزی و محیطی برای پرورش ماهی، در طراوت طبیعت پیرامونی تأثیر بهسزایی دارد؛ مضاف بر این، زیستگاه هزاران پرنده مهاجر در فصول مختلف سال نیز هست.
این کارشناس شیلات همچنین با بیان اینکه آببندانها در ایجاد اشتغال و درآمد برای روستاییان نقش مهمی ایفا میکنند، گفت: پراکنش نامنظم باران در استانهای شمالی موجب میشود تا در فصل تابستان که اغلب زمینهای کشاورزی زیر کشت انواع محصولات است، با کمبود رطوبت موجود در خاک مواجه شوند و شدت تبخیر، تعرق و کمبود بارندگی سبب بههم خوردن تعادل رطوبتی خاک و گیاه میشود.
وی خاطرنشان کرد: آب رودخانهها و هرز آب ناشی از بارندگی در فصلهای غیرکاشت از طریق کانالها و پمپاژ به آببندانها هدایت و در فصل بهار و تابستان برای آبیاری مورد استفاده قرار میگیرد.
مدیرعامل سازمان آب منطقهای گیلان نیز وسعت آببندانهای استان گیلان را بیش از 11 هزار هکتار با دو هزار و 160 پهنه آبی عنوان کرد.
سیفالله آقابیگی گفت: در حال حاضر از هشت هزار و 400 هکتار از این آببندانها استفاده میشود و با توجه به بازسازی و احیای آببندانها و تأمین اعتبارات مورد نیاز آن، میتوان حجم آبی ذخیره شده در آببندانهای استان را از 120 میلیون مترمکعب کنونی به 230 میلیون مترمکعب ارتقاء داد.
مهدی محمدزاده از قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء(ص) نیز خاطرنشان کرد: طبق قرارداد و توافقنامه میان این قرارگاه و آب منطقهای گیلان برای احیاء و لایروبی آببندانهای استان، این پروژه را پیش خواهیم برد و احیای این آببندانها میتواند جبران چندین سد را در استان گیلان در ایام آبیاری مزارع داشته باشد.
به هرحال وجود آببندان به عنوان سرمایه ملی محسوب شده و در صورت استفاده درست از طریق اعمال مدیریت صحیح، متضمن منافع شاربین، لایروبی و کفتراشی، پیشبینی حفر چاه مورد نیاز به عنوان منبع تأمین آب کمکی، ضمن اینکه حجم آبگیری این مخازن را به چند برابر فعلی افزایش میدهد، محلی برای اشتغالزایی با تولید اردک و ماهی با استفاده از منابع غذایی طبیعی موجود در آببندانها بوده و خواهد بود.
نظرات بینندگان