ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﺳﻨﺘﯽ برنج؛ معضلی بغرنج در گیلان
ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ و ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﺳﻨﺘﯽ آن از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﺸﮑﻼت ﺑﺮﻧﺞ اﺳﺖ ﮐـﻪ اﻏﻠﺐ به ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑـﺮﻧﺞ در اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن ﻟﻄﻤﺎت ﺟﺒﺮانﻧﺎﭘﺬﯾﺮی وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ.
ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ و ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﺳﻨﺘﯽ آن از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﺸﮑﻼت ﺑﺮﻧﺞ اﺳﺖ ﮐـﻪ اﻏﻠﺐ به ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑـﺮﻧﺞ در اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن ﻟﻄﻤﺎت ﺟﺒﺮانﻧﺎﭘﺬﯾﺮی وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ.
به گزارش خبرگزاری مهر، آفتاب گرم تابستان جای خود را به پاییز می‌دهد و فصل زراعت برنج هم در سرزمین سبزفام گیلان به روزهای پایانی خود نزدیک میشود تا شالیکاران سختکوش، حاصل ماه‌ها تلاش و دسترنج خود را به بازارهای مصرف عرضه کنند.
موسم دروی برنج درحالی پشت سر گذاشته میشود که بازارهای داخلی از برنج‌های وارداتی اشباع شده و محصولات خارجی با نام‌های ایرانی و فارسی جایی مناسب برای فروش محصولات محلی باقی نگذاشته‌اند؛ برنج‌هایی که به خاطر قیمت به مراتب نازل‌تر از ارقام بومی و پخت قابل قبول بر سر سفره هر ایرانی خودنمایی می‌کند.
واردات بیرویه و خارج از ضابطه، معادلات بازار برنج را برهم می‌زند
اگرچه واردات برنج از طریق نهادهای رسمی بر اساس نیاز بازار و بخش‌های غیردولتی انجام می‌گیرد، اما آن‌چه امروز بازارهای برنج محلی را با رکود روبه‌رو کرده است، واردات بیرویه است که در خارج از ضابطه‌ها وارد کشور میشود و معادلات بازار را برهم می‌زند.
برخی از صاحب‌نظران امور کشاورزی، عرضه نامناسب را از دلایل رکود بازار برنج داخلی می‌دانند و معتقدند دولت می‌تواند با مشارکت بخش خصوصی، ضمن برنامه‌ریزی و راه‌اندازی کارخانه‌های بسته‌بندی، برنج محلی را پس از پاک کردن و دانه‌بندی در بسته‌های مشتری‌پسند عرضه کند تا نیازهای نهادهای دولتی را از برنج‌های محلی که متناسب با ذائقه مصرف‌کننده ایرانی تولید میشود تأمین کند، تعرفه‌های واردات برنج را افزایش دهد و ورود برنج را در حد نیاز داخلی مسدود و دست واسطه‌ها را کوتاه و برنج محلی را در سهمیه سبد خواروبار کارمندان و کارگران قرار دهد.
یک کارشناس مسائل اقتصادی در این‌خصوص گفت: سیستم مناسبی که بین تولید، توزیع، عرضه و مصرف برنج وجود داشته باشد و بتواند تا نهایت آن را هدایت کند، تاکنون شکل نگرفته است.
علی اصغری، افزود: متأسفانه تولیدکننده‌ای در حوزه کشاورزی که یک تشکل منسجم داشته باشد یا محصولش برند خاصی باشد و موضع قابل قبولی در مقابل تغییرات مختلف در عرصه کشاورزی، به‌ویژه تولید برنج بتواند اتخاذ کند، وجود ندارد.
وی در ادامه با اعلام این‌که کنترل بازار برنج توسط یک اهرم خارج از این بازار را نمی‌توان پذیرفت، بر لزوم تشکیل یک تشکل قدرتمند با هدف مدیریت درست بازار برنج تأکید کرد.
وی ادامه داد: بنابراین باید یک سیستمی را در مورد همه محصولات کشاورزی ایجاد کرد تا نوسان قیمت بازار را به خوبی مدیریت کند و از انواع آسیب‌ها مصون داشته شود.
هنوز برنج‌های سال قبل در انبارها خاک می‌خورد
استان گیلان به عنوان یکی از مهمترین استان‌های تولیدکننده برنج کشور است، به‌طوری که بیش از 30 درصد برنج کشور در این استان تولید میشود.
متأسفانه مؤلفه‌های زیادی بازار برنج‌های داخلی را در اقصی نقاط کشور، از جمله استان‌های شمالی و برنج‌خیز با مشکلاتی روبه‌رو کرده است و این درحالی است که هنوز بخشی از برنج‌های تولیدی سال قبل بدون مشتری در انبارها و کارخانه‌های شالیکوبی باقی مانده است.
یک کشاورز گیلانی در این رابطه پایین بودن قیمت برنج و ضرر کشاورزان را از پیامدهای واردات بیرویه و عدم برنامه‌ریزی مناسب این محصول راهبردی دانست و گفت: هنوز برخی از شالیکاران حتی نتوانسته‌اند برنج‌های تولیدی سال گذشته خود را به پول تبدیل کنند.
علی محمدی افزود: شالیکاران در فصل گشایش مدارس و دانشگاه‌ها به شدت نیازمند نقدینگی هستند و ناچارند محصول خود را به قیمت پایین‌تر بفروشند.
وی ادامه داد: همه ساله مسئولان در سطوح کشوری و استانی مشکلات کشاورزان را می‌شنوند، برای رفع آن وعده می‌دهند و به سرعت فراموش می‌کنند.
یک کشاورز فومنی به مقوله واسطه‌ها و دلالان اشاره کرد و گفت: اگر دست واسطه‌ها کوتاه شود، نرخ برنج متعادل میشود.
احمد رحمانی افزود: به‌نظر می‌رسد اگر دولت برای خرید برنج کشاورزان اعتبار مناسب اختصاص دهد و شالیکاران محصول خود را به دولت بفروشند، برای کشاورزان سود بیشتری دارد.
وی عنوان کرد: هر کیلو برنج برای کشاورز 25 هزار ریال هزینه دارد، اما شالیکاران برنج تولیدی خود را کمتر از 25 هزار ریال به بازار عرضه می‌کنند و با این روند چگونه می‌توان جوابگوی زندگی بود.
این کشاورز فومنی در ادامه تأکید کرد: دولت اگر می‌خواهد به داد کشاورزان برسد، باید خود، محصول برنج را خریداری کند.
گیلان؛ بازار هزار قیمت برنج
یک کشاورز رشتی هم از نوسان قیمت برنج در بازار گلایه کرد و گفت: بازار برنج، بازار هزار قیمت است که باید در این زمینه چاره‌اندیشی اساسی از سوی مسئولان انجام شود.
حسن باقری افزود: تا زمانی که برنج در دست برنجکار است، قیمت برنج کاهش می‌یابد، ولی وقتی برنج از دست کشاورز خارج و در دست دلال‌ها و واسطه‌ها قرار می‌گیرد، بهای آن به شدت افزایش می‌یابد.
وی ادامه داد: برخی از صاحبان سرمایه و واسطه‌ها با دامن زدن به انتظارات روانی جامعه وانمود می‌کنند که با کاهش عرضه برنج مواجه خواهیم شد و بدین ترتیب سرمایه‌ها را به سوی خرید و نگهداری برنج و افزایش تقاضا سوق می‌دهند.
صاحب یک واحد شالیکوبی هم در زمینه وضعیت این کالای راهبردی اظهار داشت: برنج محلی در وضعیتی نیمه راکد قرار گرفته و انباشته شدن شالیکوبیها از شلتوک و برنج سفید را درپی دارد.
علیرضا مرادی با اعلام این‌که فروش محصول از دغدغه‌‌های کشاورز است، افزود: برخی از کشاورزان حاضر به فروش محصول خود هستند، اما تقاضا برای خرید کم است.
بازار برنج محلی در شالیکوبیها همچنان راکد است
وی ادامه داد: در حال حاضر افزایش تحویل شالی به واحدهای شالیکوبی رو به افزایش است، اما پس از تبدیل به برنج سفید در انبارها انباشته میشود.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ و اهمیت ﮐﺸﺎورزی در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی، افزایش ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزی و درآﻣﺪ زارعان در اﯾﺮان، ﻫﻤﻮاره ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺰاران ﺑﻮده اﺳﺖ.
ﺗﻌﯿﯿﻦ سیاست‌ها و ﺗﺪوﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزی، ﻋﻼوه ﺑﺮ این‌که ﻣﺴﺘﻠﺰم آﮔﺎﻫﯽ ﻻزم از ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﻟﯿﺪ در واﺣﺪﻫﺎی زراﻋﯽ و ﻧﺤﻮه ﺑﺎزاررﺳﺎﻧﯽ است، ﺗﺎ ﺣﺪود زﯾﺎدی ﻧﯿﺰ ﺑـﺴﺘﮕﯽ به میزان آﮔﺎﻫﯽ برنامه‌ریزان از فرآیند ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی زارعان و عکس‌العمل آن‌ها ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﻮاع ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﮐﺸﺎورزی دارد.
ﯾﮑﯽ از مسائل مهم در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی در اﻣﻮر ﮐﺸﺎورزی، ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ رﯾﺴﮏ و ﺧﻄﺮ اﺳﺖ. منشاء خطر در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻓﺮوش و ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﻣﺤﺼﻮل، ﺑﯽﺛﺒﺎﺗﯽ در قیمت ﻣﺤﺼﻮل و ﺑﺎزده ﺧﺎﻟﺺ ﻣﺰرﻋﻪ است.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﻓﺮوش ﺑﺮﻧﺞ در اﺳﺘﺎن گیلان، ﺑﻪوﯾﮋه در فصل برداشت، ﻋﻤﻼً اﻗﺘﺼﺎد برنجکاران را ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻞ روبه‌رو کرده است. زارعان، استراتژی‌های ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ برای فروش ﻣﺤﺼﻮل ﺧﻮد ﭘﯿﺶ رو دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﯾﺴﮏ ﻗﯿﻤﺖ و ﻣﯿﺰان ﺑﺎزدﻫﯽ خالص متفاوت هستند.
ﻧﻮع اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮل برنج ﺑﺮ اﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎﻻت انتخاب میشود
زارعان ﻧﻮع اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮل ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎﻻت ذﻫﻨﯽ از ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ، قیاس ﻣﻨﻄﻘﯽ ﯾﺎ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از اﯾﻦ دو اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.
افزایش عرضه محصول ﺑﺮﻧﺞ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺑﺮداﺷﺖ، ﺳﺒﺐ افت قیمت بازار و کاهش درآﻣﺪ ﮐﺸﺎورزان ﻣﯽشود ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺳﺒﺐ اﯾﺠﺎد ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻣﺎﻟﯽ در ﺑﺨﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺮﻧﺞ و ﺑﯽاﻧﮕﯿﺰﮔﯽ برای اداﻣﻪ روﻧﺪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽشود.
برای کاهش محدودیت درآﻣﺪی و ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از عدم رﺿﺎﯾﺘﻤﻨﺪی زارعان ﺑﺮﻧﺠﮑﺎر ﺑﺎﯾﺪ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮای فروش ﻣﺤﺼﻮل ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد شود تا بازده خالص ﻣﺰرﻋﻪ را حداکثر کرده و رﯾﺴﮏ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ را کاهش دهد.
ﺑﺮﻧﺞ ﯾﮑﯽ از غلاتی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﺬای دو ﺳﻮم ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺟﻬﺎن را ﺗﺸﮑﯿﻞ می‌دهد و به دﻟﯿﻞ ﻧﯿﺎز به ﺷﺮاﯾﻂ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺧﺎص ﺑﺮای کشت اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮل، برنج تنها در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻌﯿﻨﯽ از دﻧﯿﺎ ﮐﺸﺖ ﻣﯽشود. وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ آب فراوان، ﻣﺴﻄﺢ ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﯾﮏدﺳﺖ ﻣﺎﻧﺪن آب روی زﻣﯿﻦ و زهکش شدن آب از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻻزم ﺑﺮای کشت برنج هستند.
در ﺑﺨﺶ ﻋﻈﯿﻤﯽ از ﻗﺎره آﺳﯿﺎ، ﺑﺮﻧﺞ تأﻣﯿﻦﮐﻨﻨﺪه ﺑﯿﺶ از 80 درﺻﺪ ﮐﺎﻟﺮی و 75 درﺻﺪ ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ ﻣﺼﺮﻓﯽ ﻣﺮدم است. ﭘﺲ از گندم، ﺑﺮﻧﺞ ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﮐﺸﺎورزی اﺳﺖ و ﻧﻘﺶ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎرز و ﭼﺸﻤﮕﯿﺮی در ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﺮدم ﺟﻬﺎن و ﻧﯿﺰ ایران دارد.
ﺑﺮ اﺳﺎس آﺧﺮﯾﻦ آﻣﺎر ﻣﻨﺘﺸﺮه از ﺳﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﻮاروﺑﺎر و ﮐﺸﺎورزی ﺟﻬﺎن (FAO) در ﺳﺎل 2003، ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ ﺟﻬﺎن 151 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻫﮑﺘﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎی هند و ﭼﯿﻦ ﺑﺎ 74 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻫﮑﺘﺎر نزدیک ﺑﻪ 50 درﺻﺪ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ ﺟﻬﺎن را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده‌اﻧﺪ.
ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ در اﯾﺮان در دو اﺳﺘﺎن ﺷﻤﺎﻟﯽ ﮐﺸﻮر، گیلان و ﻣﺎزﻧﺪران اﻧﺠﺎم ﻣﯽﮔﯿﺮد و از مراکز عمده کشت و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑـﺮﻧﺞ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﯾﻨﺪ.
اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن ﺑﺎ اﺧﺘﺼﺎص ﺑﯿﺶ از 30 درﺻﺪ ﺗﻮﻟﯿﺪ و 32/8 درﺻﺪ ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﺷﻠﺘﻮک در کشور، ﺑﻌﺪ از اﺳﺘﺎن ﻣﺎزﻧﺪران ﻣﻘﺎم دوم را از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ در کشور دارد.
در اﯾﻦ اﺳﺘﺎن، هر ساله بیش از 181 هزار بهره‌بردار در ﺳﻄﺤﯽ ﺑـﯿﺶ از 238 ﻫﺰار هکتار از اراﺿﯽ ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰ و ﻣﺴﺘﻌﺪ، ﺑﺮﻧﺠﮑﺎری ﻣﯽکنند و ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺸﺎورزی اﯾﻦ اﺳﺘﺎن شالیکاری است و اﻗﺘـﺼﺎد اﯾﻦ اﺳﺘﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﮐﺸﺎورزی ﺑﺎ ﻣﺤﻮرﯾﺖ ﺑﺮﻧﺞ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ.
هر ساله نوسانات ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﺑﺮﻧﺞ لطمات جبران‌ناپذیری ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزان ﺑﺮﻧﺠﮑﺎر وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ
هر ساله نوسانات ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﺑﺮﻧﺞ، ﺑﻪوﯾﮋه کاهش آن در فصل برداشت، لطمات جبران‌ناپذیری ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزان ﺑﺮﻧﺠﮑﺎر وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋیﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ بازاریابی ﺑﺮﻧﺞ از ﻧﻈﺮ زﻣﺎن و ﻧﺤﻮه فروش ﺑﺮﻧﺞ ﺗﻮﺳﻂ زارع باید دید ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋی را اﻧﺘﺨﺎب کرد، ﺑﻪﻃﻮری ﮐﻪ وی ﺑﻪ حداکثر منفعت ﺧﺎﻟﺺ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ. ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ، ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان راهبردهای ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮﻧﺞ را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﯾﺴﮏ و ﺑﺎزده ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی و اولویت‌بندی ﮐﺮد؟
از ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت زراعت برنج در اﺳﺘﺎن گیلان، ﺗﻨﻮع ارﻗﺎم کشت شده از سوی ﺷﺎﻟﯿﮑﺎران اﺳﺖ. در اﯾﻦ اﺳﺘﺎن ﺗﻨﻮع ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ و اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد است.
ﺑﻪﻃﻮر ﮐﻠﯽ، وارﯾﺘﻪﻫﺎ ﯾﺎ ارﻗﺎم ﺑﺮﻧﺞ ﮐﻪ در این استان کشت می‌شوند، ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﮐﻢ ﻣﺤﺼﻮل و ارﻗﺎم اﺻﻼح ﺷﺪه ﯾﺎ ﭘﺮﻣﺤﺼﻮل ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ.
ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ، ﺷﺎﻣﻞ ﺑﯿﻨﺎم و اﻧﻮاع ﺻﺪری ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺴﻨﯽ، ﺣﺴﻦ ﺳﺮا، ﻣﻮﺳﯽ ﻃﺎرم و دﻣﺴﯿﺎه ﮐﻪ دارای کیفیت بالایی ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﺑﺎزدﻫﯽ در ﻫﮑﺘﺎر اﯾﻦ ارﻗﺎم ﭘﺎیین است و ارﻗﺎم اﺻﻼح ﺷﺪه و ﭘﺮمحصول، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺰر، ﺳﭙﯿﺪرود، 10 ﺳﯽﺳﯽ و ﻧﺪا که کیفیت این ارقام ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ مصرف‌کنندگان در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ارﻗﺎم ﺑﻮﻣﯽ، اﻣﺎ ﺑﺎزدﻫﯽ در ﻫﮑﺘﺎر آن‌ها ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻست و در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﯿﺮ ﻧﯿﺰ در اﺳﺘﺎن ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ آن‌ها ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ.
ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ و اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﺴﺒت‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎنﻫﺎی استان گیلان کشت می‌شوند. ﺑﻪ عنوان ﻧﻤﻮﻧﻪ، در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن رﺷﺖ ارﻗﺎم ﺻﺪری، ﺑﯿﻨﺎم و ﺧﺰر ﺑﻪﻃﻮر غالب کشت ﻣﯽشود، در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن لاهیجان ارﻗﺎم ﺻﺪری ﺣﺴﻨﯽ و 10 ﺳﯽﺳﯽ ﯾـﺎ سپیدرود و در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن آﺳﺘﺎﻧﻪ اﺷﺮﻓﯿﻪ رقم دم ﺴﯿﺎه ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ارﻗﺎم ﺑﯿﺸﺘﺮ کشت می‌شوند.
به‌طور ﮐﻠﯽ ارﻗﺎم ﺑﺮﻧﺠﯽ ﮐﻪ به‌طور ﻋﻤﺪه در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن‌های اﯾﻦ اﺳﺘﺎن کشت می‌شوند، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﻧﻮاع ﺻﺪری، ﺑﻪﺧﺼﻮص ﺣﺴﻦﺳﺮا و دم سیاه، ﺑﯿﻨﺎم، ﺧﺰر و 10 ﺳﯽﺳﯽ اﺳـﺖ.
استان گیلان ﻣﺎه‌های ﺷﻬﺮﯾﻮر، ﻣﻬﺮ و آﺑﺎن ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ درﺻﺪ اﺣﺘﻤﺎل عرضه محصول برنج به بازار را دارد و ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ اﺣﺘﻤﺎل هزینه خانوار ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ماه‌های ﺷﻬﺮﯾﻮر، ﻣﻬﺮ، آﺑﺎن، آذر، فروردین و اردﯾﺒﻬﺸﺖ است.
دلایل زارعان برای فروش ﻣﺤﺼﻮل در ﻣﺎه‌های ﺷﻬﺮﯾﻮر، ﻣﻬﺮ و آﺑﺎن، شامل ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﺎه بدون کسب درآﻣﺪ، ﻣﻮاﺟﻬﻪ با ﺷﺮوع ﺳﺎل ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ و ﺗأﻣﯿﻦ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻓﺮزﻧﺪان، ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺗﺎرﯾﺦ ﺳﺮرﺳﯿﺪ وام ﺳﻠﻒ ﯾﺎ ﻗﺮض گرفته شده و ﺑﺪﻫﮑﺎریﻫﺎ، تأمین هزینه‌های عروسی و ﺟﻬﯿﺰﯾﻪ ﻓﺮزﻧﺪان ﯾﺎ مشارکت در عروسی واﺑﺴﺘﮕﺎن، هزینه سفر زیارتی و ﺗﺮس از کاهش قیمت برنج در ﻣﺎه‌های آﺗﯽ است.
لزوم خودکفایی برنج
بدون تردید با تدوام سیاست‌های حمایتی از کشاورزان، کنترل واردات و اجرای طرح‌های تحقیقاتی برای دستیابی به ارقام پرمحصول و هیبرید با ویژگی افزایش محصول در واحد سطح می‌توان شوق تولید در کشاورزان را افزایش داد و امکان رسیدن به خودکفایی را فراهم کرد.
به هرحال ساماندهی وضعیت برنج محلی در گیلان از چنان اهمیتی برخوردار است که در خطبه‌های نماز جمعه بارها مطرح و به اصلی‌ترین دغدغه نمایندگان مردم در مجلس و مسئولان تبدیل شده تا جایی که تبلیغ برنج‌های وارداتی با هر نام و نشانی از شبکه‌های استانی صدا و سیما ممنوع شده است! گرچه این روند کمابیش ادامه دارد.
به گزارش خبرگزاری مهر، آفتاب گرم تابستان جای خود را به پاییز می‌دهد و فصل زراعت برنج هم در سرزمین سبزفام گیلان به روزهای پایانی خود نزدیک میشود تا شالیکاران سختکوش، حاصل ماه‌ها تلاش و دسترنج خود را به بازارهای مصرف عرضه کنند.
موسم دروی برنج درحالی پشت سر گذاشته میشود که بازارهای داخلی از برنج‌های وارداتی اشباع شده و محصولات خارجی با نام‌های ایرانی و فارسی جایی مناسب برای فروش محصولات محلی باقی نگذاشته‌اند؛ برنج‌هایی که به خاطر قیمت به مراتب نازل‌تر از ارقام بومی و پخت قابل قبول بر سر سفره هر ایرانی خودنمایی می‌کند.
واردات بیرویه و خارج از ضابطه، معادلات بازار برنج را برهم می‌زند
اگرچه واردات برنج از طریق نهادهای رسمی بر اساس نیاز بازار و بخش‌های غیردولتی انجام می‌گیرد، اما آن‌چه امروز بازارهای برنج محلی را با رکود روبه‌رو کرده است، واردات بیرویه است که در خارج از ضابطه‌ها وارد کشور میشود و معادلات بازار را برهم می‌زند.
برخی از صاحب‌نظران امور کشاورزی، عرضه نامناسب را از دلایل رکود بازار برنج داخلی می‌دانند و معتقدند دولت می‌تواند با مشارکت بخش خصوصی، ضمن برنامه‌ریزی و راه‌اندازی کارخانه‌های بسته‌بندی، برنج محلی را پس از پاک کردن و دانه‌بندی در بسته‌های مشتری‌پسند عرضه کند تا نیازهای نهادهای دولتی را از برنج‌های محلی که متناسب با ذائقه مصرف‌کننده ایرانی تولید میشود تأمین کند، تعرفه‌های واردات برنج را افزایش دهد و ورود برنج را در حد نیاز داخلی مسدود و دست واسطه‌ها را کوتاه و برنج محلی را در سهمیه سبد خواروبار کارمندان و کارگران قرار دهد.
یک کارشناس مسائل اقتصادی در این‌خصوص گفت: سیستم مناسبی که بین تولید، توزیع، عرضه و مصرف برنج وجود داشته باشد و بتواند تا نهایت آن را هدایت کند، تاکنون شکل نگرفته است.
علی اصغری، افزود: متأسفانه تولیدکننده‌ای در حوزه کشاورزی که یک تشکل منسجم داشته باشد یا محصولش برند خاصی باشد و موضع قابل قبولی در مقابل تغییرات مختلف در عرصه کشاورزی، به‌ویژه تولید برنج بتواند اتخاذ کند، وجود ندارد.
وی در ادامه با اعلام این‌که کنترل بازار برنج توسط یک اهرم خارج از این بازار را نمی‌توان پذیرفت، بر لزوم تشکیل یک تشکل قدرتمند با هدف مدیریت درست بازار برنج تأکید کرد.
وی ادامه داد: بنابراین باید یک سیستمی را در مورد همه محصولات کشاورزی ایجاد کرد تا نوسان قیمت بازار را به خوبی مدیریت کند و از انواع آسیب‌ها مصون داشته شود.
هنوز برنج‌های سال قبل در انبارها خاک می‌خورد
استان گیلان به عنوان یکی از مهمترین استان‌های تولیدکننده برنج کشور است، به‌طوری که بیش از 30 درصد برنج کشور در این استان تولید میشود.
متأسفانه مؤلفه‌های زیادی بازار برنج‌های داخلی را در اقصی نقاط کشور، از جمله استان‌های شمالی و برنج‌خیز با مشکلاتی روبه‌رو کرده است و این درحالی است که هنوز بخشی از برنج‌های تولیدی سال قبل بدون مشتری در انبارها و کارخانه‌های شالیکوبی باقی مانده است.
یک کشاورز گیلانی در این رابطه پایین بودن قیمت برنج و ضرر کشاورزان را از پیامدهای واردات بیرویه و عدم برنامه‌ریزی مناسب این محصول راهبردی دانست و گفت: هنوز برخی از شالیکاران حتی نتوانسته‌اند برنج‌های تولیدی سال گذشته خود را به پول تبدیل کنند.
علی محمدی افزود: شالیکاران در فصل گشایش مدارس و دانشگاه‌ها به شدت نیازمند نقدینگی هستند و ناچارند محصول خود را به قیمت پایین‌تر بفروشند.
وی ادامه داد: همه ساله مسئولان در سطوح کشوری و استانی مشکلات کشاورزان را می‌شنوند، برای رفع آن وعده می‌دهند و به سرعت فراموش می‌کنند.
یک کشاورز فومنی به مقوله واسطه‌ها و دلالان اشاره کرد و گفت: اگر دست واسطه‌ها کوتاه شود، نرخ برنج متعادل میشود.
احمد رحمانی افزود: به‌نظر می‌رسد اگر دولت برای خرید برنج کشاورزان اعتبار مناسب اختصاص دهد و شالیکاران محصول خود را به دولت بفروشند، برای کشاورزان سود بیشتری دارد.
وی عنوان کرد: هر کیلو برنج برای کشاورز 25 هزار ریال هزینه دارد، اما شالیکاران برنج تولیدی خود را کمتر از 25 هزار ریال به بازار عرضه می‌کنند و با این روند چگونه می‌توان جوابگوی زندگی بود.
این کشاورز فومنی در ادامه تأکید کرد: دولت اگر می‌خواهد به داد کشاورزان برسد، باید خود، محصول برنج را خریداری کند.
گیلان؛ بازار هزار قیمت برنج
یک کشاورز رشتی هم از نوسان قیمت برنج در بازار گلایه کرد و گفت: بازار برنج، بازار هزار قیمت است که باید در این زمینه چاره‌اندیشی اساسی از سوی مسئولان انجام شود.
حسن باقری افزود: تا زمانی که برنج در دست برنجکار است، قیمت برنج کاهش می‌یابد، ولی وقتی برنج از دست کشاورز خارج و در دست دلال‌ها و واسطه‌ها قرار می‌گیرد، بهای آن به شدت افزایش می‌یابد.
وی ادامه داد: برخی از صاحبان سرمایه و واسطه‌ها با دامن زدن به انتظارات روانی جامعه وانمود می‌کنند که با کاهش عرضه برنج مواجه خواهیم شد و بدین ترتیب سرمایه‌ها را به سوی خرید و نگهداری برنج و افزایش تقاضا سوق می‌دهند.
صاحب یک واحد شالیکوبی هم در زمینه وضعیت این کالای راهبردی اظهار داشت: برنج محلی در وضعیتی نیمه راکد قرار گرفته و انباشته شدن شالیکوبیها از شلتوک و برنج سفید را درپی دارد.
علیرضا مرادی با اعلام این‌که فروش محصول از دغدغه‌‌های کشاورز است، افزود: برخی از کشاورزان حاضر به فروش محصول خود هستند، اما تقاضا برای خرید کم است.
بازار برنج محلی در شالیکوبیها همچنان راکد است
وی ادامه داد: در حال حاضر افزایش تحویل شالی به واحدهای شالیکوبی رو به افزایش است، اما پس از تبدیل به برنج سفید در انبارها انباشته میشود.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺶ و اهمیت ﮐﺸﺎورزی در ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی، افزایش ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزی و درآﻣﺪ زارعان در اﯾﺮان، ﻫﻤﻮاره ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺰاران ﺑﻮده اﺳﺖ.
ﺗﻌﯿﯿﻦ سیاست‌ها و ﺗﺪوﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ در ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزی، ﻋﻼوه ﺑﺮ این‌که ﻣﺴﺘﻠﺰم آﮔﺎﻫﯽ ﻻزم از ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﻟﯿﺪ در واﺣﺪﻫﺎی زراﻋﯽ و ﻧﺤﻮه ﺑﺎزاررﺳﺎﻧﯽ است، ﺗﺎ ﺣﺪود زﯾﺎدی ﻧﯿﺰ ﺑـﺴﺘﮕﯽ به میزان آﮔﺎﻫﯽ برنامه‌ریزان از فرآیند ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی زارعان و عکس‌العمل آن‌ها ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﻮاع ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﮐﺸﺎورزی دارد.
ﯾﮑﯽ از مسائل مهم در اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی در اﻣﻮر ﮐﺸﺎورزی، ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ رﯾﺴﮏ و ﺧﻄﺮ اﺳﺖ. منشاء خطر در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻓﺮوش و ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﻣﺤﺼﻮل، ﺑﯽﺛﺒﺎﺗﯽ در قیمت ﻣﺤﺼﻮل و ﺑﺎزده ﺧﺎﻟﺺ ﻣﺰرﻋﻪ است.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﻓﺮوش ﺑﺮﻧﺞ در اﺳﺘﺎن گیلان، ﺑﻪوﯾﮋه در فصل برداشت، ﻋﻤﻼً اﻗﺘﺼﺎد برنجکاران را ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻞ روبه‌رو کرده است. زارعان، استراتژی‌های ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ برای فروش ﻣﺤﺼﻮل ﺧﻮد ﭘﯿﺶ رو دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﯾﺴﮏ ﻗﯿﻤﺖ و ﻣﯿﺰان ﺑﺎزدﻫﯽ خالص متفاوت هستند.
ﻧﻮع اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮل برنج ﺑﺮ اﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎﻻت انتخاب میشود
زارعان ﻧﻮع اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮل ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس اﺣﺘﻤﺎﻻت ذﻫﻨﯽ از ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ، قیاس ﻣﻨﻄﻘﯽ ﯾﺎ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از اﯾﻦ دو اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.
افزایش عرضه محصول ﺑﺮﻧﺞ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﺲ از ﺑﺮداﺷﺖ، ﺳﺒﺐ افت قیمت بازار و کاهش درآﻣﺪ ﮐﺸﺎورزان ﻣﯽشود ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺳﺒﺐ اﯾﺠﺎد ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻣﺎﻟﯽ در ﺑﺨﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺮﻧﺞ و ﺑﯽاﻧﮕﯿﺰﮔﯽ برای اداﻣﻪ روﻧﺪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽشود.
برای کاهش محدودیت درآﻣﺪی و ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از عدم رﺿﺎﯾﺘﻤﻨﺪی زارعان ﺑﺮﻧﺠﮑﺎر ﺑﺎﯾﺪ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮای فروش ﻣﺤﺼﻮل ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد شود تا بازده خالص ﻣﺰرﻋﻪ را حداکثر کرده و رﯾﺴﮏ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ را کاهش دهد.
ﺑﺮﻧﺞ ﯾﮑﯽ از غلاتی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﺬای دو ﺳﻮم ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺟﻬﺎن را ﺗﺸﮑﯿﻞ می‌دهد و به دﻟﯿﻞ ﻧﯿﺎز به ﺷﺮاﯾﻂ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺧﺎص ﺑﺮای کشت اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮل، برنج تنها در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻌﯿﻨﯽ از دﻧﯿﺎ ﮐﺸﺖ ﻣﯽشود. وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ آب فراوان، ﻣﺴﻄﺢ ﺑﻮدن ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﯾﮏدﺳﺖ ﻣﺎﻧﺪن آب روی زﻣﯿﻦ و زهکش شدن آب از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻻزم ﺑﺮای کشت برنج هستند.
در ﺑﺨﺶ ﻋﻈﯿﻤﯽ از ﻗﺎره آﺳﯿﺎ، ﺑﺮﻧﺞ تأﻣﯿﻦﮐﻨﻨﺪه ﺑﯿﺶ از 80 درﺻﺪ ﮐﺎﻟﺮی و 75 درﺻﺪ ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ ﻣﺼﺮﻓﯽ ﻣﺮدم است. ﭘﺲ از گندم، ﺑﺮﻧﺞ ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﮐﺸﺎورزی اﺳﺖ و ﻧﻘﺶ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎرز و ﭼﺸﻤﮕﯿﺮی در ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﺮدم ﺟﻬﺎن و ﻧﯿﺰ ایران دارد.
ﺑﺮ اﺳﺎس آﺧﺮﯾﻦ آﻣﺎر ﻣﻨﺘﺸﺮه از ﺳﻮی ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﻮاروﺑﺎر و ﮐﺸﺎورزی ﺟﻬﺎن (FAO) در ﺳﺎل 2003، ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ ﺟﻬﺎن 151 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻫﮑﺘﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎی هند و ﭼﯿﻦ ﺑﺎ 74 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻫﮑﺘﺎر نزدیک ﺑﻪ 50 درﺻﺪ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ ﺟﻬﺎن را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده‌اﻧﺪ.
ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ در اﯾﺮان در دو اﺳﺘﺎن ﺷﻤﺎﻟﯽ ﮐﺸﻮر، گیلان و ﻣﺎزﻧﺪران اﻧﺠﺎم ﻣﯽﮔﯿﺮد و از مراکز عمده کشت و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑـﺮﻧﺞ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﯾﻨﺪ.
اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن ﺑﺎ اﺧﺘﺼﺎص ﺑﯿﺶ از 30 درﺻﺪ ﺗﻮﻟﯿﺪ و 32/8 درﺻﺪ ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﺷﻠﺘﻮک در کشور، ﺑﻌﺪ از اﺳﺘﺎن ﻣﺎزﻧﺪران ﻣﻘﺎم دوم را از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﺑﺮﻧﺞ در کشور دارد.
در اﯾﻦ اﺳﺘﺎن، هر ساله بیش از 181 هزار بهره‌بردار در ﺳﻄﺤﯽ ﺑـﯿﺶ از 238 ﻫﺰار هکتار از اراﺿﯽ ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰ و ﻣﺴﺘﻌﺪ، ﺑﺮﻧﺠﮑﺎری ﻣﯽکنند و ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺸﺎورزی اﯾﻦ اﺳﺘﺎن شالیکاری است و اﻗﺘـﺼﺎد اﯾﻦ اﺳﺘﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﮐﺸﺎورزی ﺑﺎ ﻣﺤﻮرﯾﺖ ﺑﺮﻧﺞ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ.
هر ساله نوسانات ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﺑﺮﻧﺞ لطمات جبران‌ناپذیری ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزان ﺑﺮﻧﺠﮑﺎر وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ
هر ساله نوسانات ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﺑﺮﻧﺞ، ﺑﻪوﯾﮋه کاهش آن در فصل برداشت، لطمات جبران‌ناپذیری ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزان ﺑﺮﻧﺠﮑﺎر وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﺮاﺗﮋیﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ بازاریابی ﺑﺮﻧﺞ از ﻧﻈﺮ زﻣﺎن و ﻧﺤﻮه فروش ﺑﺮﻧﺞ ﺗﻮﺳﻂ زارع باید دید ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋی را اﻧﺘﺨﺎب کرد، ﺑﻪﻃﻮری ﮐﻪ وی ﺑﻪ حداکثر منفعت ﺧﺎﻟﺺ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ. ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ، ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان راهبردهای ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮﻧﺞ را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﯾﺴﮏ و ﺑﺎزده ﺧﺎﻟﺺ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی و اولویت‌بندی ﮐﺮد؟
از ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت زراعت برنج در اﺳﺘﺎن گیلان، ﺗﻨﻮع ارﻗﺎم کشت شده از سوی ﺷﺎﻟﯿﮑﺎران اﺳﺖ. در اﯾﻦ اﺳﺘﺎن ﺗﻨﻮع ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ و اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎد است.
ﺑﻪﻃﻮر ﮐﻠﯽ، وارﯾﺘﻪﻫﺎ ﯾﺎ ارﻗﺎم ﺑﺮﻧﺞ ﮐﻪ در این استان کشت می‌شوند، ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﮐﻢ ﻣﺤﺼﻮل و ارﻗﺎم اﺻﻼح ﺷﺪه ﯾﺎ ﭘﺮﻣﺤﺼﻮل ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ.
ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ، ﺷﺎﻣﻞ ﺑﯿﻨﺎم و اﻧﻮاع ﺻﺪری ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺴﻨﯽ، ﺣﺴﻦ ﺳﺮا، ﻣﻮﺳﯽ ﻃﺎرم و دﻣﺴﯿﺎه ﮐﻪ دارای کیفیت بالایی ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﺑﺎزدﻫﯽ در ﻫﮑﺘﺎر اﯾﻦ ارﻗﺎم ﭘﺎیین است و ارﻗﺎم اﺻﻼح ﺷﺪه و ﭘﺮمحصول، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺰر، ﺳﭙﯿﺪرود، 10 ﺳﯽﺳﯽ و ﻧﺪا که کیفیت این ارقام ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ مصرف‌کنندگان در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ارﻗﺎم ﺑﻮﻣﯽ، اﻣﺎ ﺑﺎزدﻫﯽ در ﻫﮑﺘﺎر آن‌ها ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻست و در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﯿﺮ ﻧﯿﺰ در اﺳﺘﺎن ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب ﺳﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ آن‌ها ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ.
ارﻗﺎم ﻣﺤﻠﯽ و اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﺴﺒت‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎنﻫﺎی استان گیلان کشت می‌شوند. ﺑﻪ عنوان ﻧﻤﻮﻧﻪ، در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن رﺷﺖ ارﻗﺎم ﺻﺪری، ﺑﯿﻨﺎم و ﺧﺰر ﺑﻪﻃﻮر غالب کشت ﻣﯽشود، در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن لاهیجان ارﻗﺎم ﺻﺪری ﺣﺴﻨﯽ و 10 ﺳﯽﺳﯽ ﯾـﺎ سپیدرود و در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن آﺳﺘﺎﻧﻪ اﺷﺮﻓﯿﻪ رقم دم ﺴﯿﺎه ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ارﻗﺎم ﺑﯿﺸﺘﺮ کشت می‌شوند.
به‌طور ﮐﻠﯽ ارﻗﺎم ﺑﺮﻧﺠﯽ ﮐﻪ به‌طور ﻋﻤﺪه در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن‌های اﯾﻦ اﺳﺘﺎن کشت می‌شوند، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﻧﻮاع ﺻﺪری، ﺑﻪﺧﺼﻮص ﺣﺴﻦﺳﺮا و دم سیاه، ﺑﯿﻨﺎم، ﺧﺰر و 10 ﺳﯽﺳﯽ اﺳـﺖ.
استان گیلان ﻣﺎه‌های ﺷﻬﺮﯾﻮر، ﻣﻬﺮ و آﺑﺎن ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ درﺻﺪ اﺣﺘﻤﺎل عرضه محصول برنج به بازار را دارد و ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ اﺣﺘﻤﺎل هزینه خانوار ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ماه‌های ﺷﻬﺮﯾﻮر، ﻣﻬﺮ، آﺑﺎن، آذر، فروردین و اردﯾﺒﻬﺸﺖ است.
دلایل زارعان برای فروش ﻣﺤﺼﻮل در ﻣﺎه‌های ﺷﻬﺮﯾﻮر، ﻣﻬﺮ و آﺑﺎن، شامل ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﺎه بدون کسب درآﻣﺪ، ﻣﻮاﺟﻬﻪ با ﺷﺮوع ﺳﺎل ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ و ﺗأﻣﯿﻦ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻓﺮزﻧﺪان، ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺗﺎرﯾﺦ ﺳﺮرﺳﯿﺪ وام ﺳﻠﻒ ﯾﺎ ﻗﺮض گرفته شده و ﺑﺪﻫﮑﺎریﻫﺎ، تأمین هزینه‌های عروسی و ﺟﻬﯿﺰﯾﻪ ﻓﺮزﻧﺪان ﯾﺎ مشارکت در عروسی واﺑﺴﺘﮕﺎن، هزینه سفر زیارتی و ﺗﺮس از کاهش قیمت برنج در ﻣﺎه‌های آﺗﯽ است.
لزوم خودکفایی برنج
بدون تردید با تدوام سیاست‌های حمایتی از کشاورزان، کنترل واردات و اجرای طرح‌های تحقیقاتی برای دستیابی به ارقام پرمحصول و هیبرید با ویژگی افزایش محصول در واحد سطح می‌توان شوق تولید در کشاورزان را افزایش داد و امکان رسیدن به خودکفایی را فراهم کرد.
به هرحال ساماندهی وضعیت برنج محلی در گیلان از چنان اهمیتی برخوردار است که در خطبه‌های نماز جمعه بارها مطرح و به اصلی‌ترین دغدغه نمایندگان مردم در مجلس و مسئولان تبدیل شده تا جایی که تبلیغ برنج‌های وارداتی با هر نام و نشانی از شبکه‌های استانی صدا و سیما ممنوع شده است! گرچه این روند کمابیش ادامه دارد.
نظرات بینندگان