کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی اعلام کرد:
آلودگی هشت نوع برنج وارداتی آلوده به سرب
كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی صبح امروز گزارش نهایی خود را پیرامون وضعیت آلودگی برنجهای وارداتی به فلزهای سنگین ارائه كرد.
كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی كه پیش از این بررسی آلودگی برنجهای وارداتی به فلزهای سنگین را در جلسات تخصصی و كارشناسی خود در دستور كار داشت، صبح امروز و در جلسه علنی مجلس در راستای اجرای مواد 33 و 45 آییننامه داخلی مجلس، گزارش نهایی خود را پیرامون وضعیت آلودگی برنجهای وارداتی به فلزهای سنگین ارائه كرد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، در این گزارش كه از سوی محمد تأمینی ـ سخنگوی كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی ـ قرائت شد، آمده است: با توجه به گزارشهای دریافتی و اخبار منتشر شده در رسانهها درخصوص آلودگی برنجهای وارداتی به فلزات سنگین، بهویژه آرسنیك و با عنایت به اهمیت موضوع و وظیفه ذاتی و قانونی و حساسیت اعضای محترم كمیسیون بهداشت و درمان با اولویت خاص موضوع را بررسی و اینك گزارش آن به شرح زیر تقدیم میگردد:
1- در پی اعلام آلودگی برنجهای وارداتی به فلزات سنگین، جلسهای با حضور مسئولین دستگاههای ذیربط (سازمان استاندارد كشور، اداره كل استاندارد تهران، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی، وزارت جهاد كشاورزی، وزارت بازرگانی، اعضای كمیسیون بهداشت و درمان) تشكیل و درخصوص موضوع آلودگی برنجهای وارداتی بحثهای كارشناسی و تخصصی پرداخته شد و خلاصه بحثهای مطرح شده از سوی مسئولین بدین شرح اعلام میگردد:
الف) مدیركل محترم استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران (آقای مهندس پورهاشم) بیان داشتند كه در راستای مواد (3) و (4) قانون تشكیل اساسنامه سازمان و پس از اعلام خبر مبنی بر آلودگی برنجهای وارداتی به صورت تصادفی مقداری نمونه از بازار فروش برنج در تهران جمعآوری و آنالیز آزمایشگاههای مختلف به شرح زیر اعلام میشود:
- آزمایشهای انجام شده درخصوص میزان آرسنیك در سیزده نمونه برنج خارجی توسط آزمایشگاه اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران نشاندهنده آن است كه آلودگی یازده نمونه از سیزده نمونه میزان آرسنیك بالاتر از حد استاندارد بوده (حد مجاز آرسنیكPPM 2/0 درنظر گرفته شده است) (ضمیمه شماره 1) و آلودگی را تأیید میكند.
- آزمایشهای انجام شده درخصوص میزان آرسنیك از سیزده نمونه برنج خارجی توسط شركت بینالمللی بازرسی كالای تجاری، نشان داد كه میزان آرسنیك در نمونهها پایینتر از حد استاندارد ( PPM2/0) و آلودگی آرسنیكی را رد میكند، ولی ده نمونه از سیزده نمونه میزان سرب آنها بالاتر از حد مجاز و آلودگی به عنصر سرب را تأیید میكند. (ضمیمه شماره 2)
- آزمایشهای انجام شده درخصوص میزان آرسنیك از هفده نمونه برنج خارجی توسط پژوهشگاه علوم و فنون هستهای نشاندهنده آلوده بودن برنجهای وارداتی به آرسنیك بوده و تمامی هفده نمونه آزمایش شده میزان آرسنیك بالاتر از حد استاندارد ( PPM2/0) شناسایی گردید (ضمیمه شماره 3) و آلودگی را تأیید میكند.
ب) ریاست محترم سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور (آقای مهندس برزگری) اعتقاد داشت كه جهت تعمیم نتایج و اظهارنظر صریح و قاطع باید نمونههای بیشتری مورد آزمایش و جمعآوری نمونهها باید از مبادی ورودی كشور یعنی گمركها انجام پذیرد. مغایرتها در نتایج آزمایشهای صورتگرفته دلیل این حرف میباشد. هرچند كه نتایج آزمایشهای صورتگرفته و وجود آلودگی در بعضی از نمونهها، خود زنگ خطری میباشد و باید بهطور جدی و بر مبنای علمی به این مسأله پرداخت.
ج) معاونت محترم غذا و داروی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی (دكتر شیبانی) نیز اعلام داشت تا زمان اعلام آلودگی برنجهای وارداتی به فلزات سنگین، بهویژه آرسنیك به دلیل عدم استاندارد اجباری این فلز، هیچیك از دانشگاههای علوم پزشكی كشور، بهخصوص دانشگاههای علوم پزشكی در مبادی ورودی كشور آنالیز تعیین میزان آرسنیك در برنج در دستور كار آنان نبوده و آزمایشها درخصوص آفتزدگی، سموم قارچی، آفلاتوكسین و سایر توكسینها، سرب و كادمیوم و آلودگیهای میكروبی و كپك انجام میشده است و آزمایش تشخیص و تعیین میزان اندازهگیری آرسنیك در دستور كار نبوده است؛ هرچند كه پس از اعلام خبر آلودگی برنجهای وارداتی به آرسنیك به دانشگاههای علوم پزشكی اعلام نمودیم كه آزمایش این عنصر را نیز در دستور كار خود قرار بدهند.
د) معاونت محترم وزارت بازرگانی (آقای دكتر مفتح) نیز اعلام داشت این وزارتخانه مسئولیت بررسی اسناد و تطابق واردات كالا مطابق اسناد ثبت سفارشی را بهعهده داشته و در مورد اقلام خوراكی و غذایی با دریافت استعلامهایی از وزارت جهاد كشاورزی (سازمان حفظ نباتات، سازمان دامپزشكی)، ادارات كل استاندارد و تحقیقات صنعتی منطقه درخصوص استاندارد بودن كالاها و بالاخره دانشگاههای علوم پزشكی منطقه درخصوص سلامت مواد غذایی اقدام مینماید.
2- پس از بحثهای تخصصی و كارشناسی، مقرر گردید با هماهنگی سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور، اداره كل استاندارد استان تهران و معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و با نظارت مسئولین حراست، دو دستگاه مجدداً بر روی شصت و هفت نمونه برنج وارداتی آزمایش تشخیص و تعیین میزان فلزات سنگین و بهویژه آرسنیك در آزمایشگاه وزارت با حضور كارشناسان آزمایشگاهی اداره كل استاندارد تهران و معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت انجام شود.
الف) پس از یك هفته از مصوبه اخیر، معاونت محترم غذا و داروی وزارت بهداشت اعلام نمودند كه نتایج آزمایشات بر روی شصت و هفت نمونه برنج وارداتی نشان داده است كه برنجهای وارداتی آلوده به فلز آرسنیك نمیباشد.
ب) اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران با حضور در جلسه كمیسیون به اتفاق كارشناس مربوط اعلام نمودند كه علیرغم حضور كارشناس آن اداره كل در مراحل آزمایشها، به دلیل استفاده از روش خاصی در تعیین میزان آلودگی به فلز آرسنیك و عدم استفاده از هاضم، نتایج آزمایش را نمیپذیرد و به روش كار اعتراض دارد و نتایج را مورد قبول نمیداند.
3- كمیسیون بهداشت و درمان پس از اعلام نتایج از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و اعتراض اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران و همچنین مغایرتهای موجود در آزمایشهای اولیه با توافق اعضای كمیسیون، فردی از اعضاء را جهت بررسی علمی و كارشناسی و تخصصی موضوع مشخص كه با حضور سایر مسئولین دستگاههای ذیربط (استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور، اداره كل استاندارد تهران، معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی) كار را تا حصول نتیجه قطعی و اعلام آن به كمیسیون پیگیری نمایند.
الف) در پی تصمیمات متخذه در كمیسیون بهداشت و درمان، جلساتی در تاریخهای 17/9/1388 و 25/9/1388 پیرامون وضعیت برنجهای وارداتی با حضور اساتید، محققین علم تغذیه، سمشناسی، شیمی تجزیه و آلی و كارشناسان ارشد از دانشگاهها و مؤسسات تحقیقات و دستگاههای اجرایی ذیربط تشكیل و با توجه به مغایرتهای موجود در آزمایشهای انجام شده و پس از بحث و تبادل نظر علمی تصمیمات زیر اتخاذ گردید:
- با توجه به وجود روشهای مختلف جهت اندازهگیری فلزات سنگین در مواد غذایی با استفاده از نقطه نظرات اساتید مراكز دانشگاهی و تحقیقاتی، روش AOAC"999.11" جهت اندازهگیری سرب و كادمیوم و روش AOAC"985.16" جهت اندازهگیری آرسنیك به عنوان علمیترین و معتبرترین روش تشخیص داده شد و مبنای كار، اندازهگیری فلزات ذكر شده قرار گرفت و روش آمادهسازی نمونهها، استفاده از هاضمها و میزان درجه حرارت و زمان ماندگاری و سایر موارد مورد توافق كلیه اعضاء قرار گرفت.
- درخصوص نمونهبرداری روش EC"2007/333 NO" به عنوان مبنای كار نمونهبرداری مورد تأیید كلیه اعضاء قرار گرفت و مقرر گردید با هماهنگی گمرك ایران، كارشناسان نمونهگیری مؤسسه استاندارد كشور و تهران نسبت به انجام كار و تهیه نمونه از مبادی ورودی كشور و از براندهای مختلف، كار نمونهگیری و انتقال نمونهها به آزمایشگاهها انجام شود.
- در بین آزمایشگاههای موجود در تهران، آزمایشگاه "IGI" وابسته به وزارت بازرگانی و مركز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران پس از تأیید مؤسسه استاندارد به عنوان آزمایشگاه معتبر جهت آنالیز فلزات سنگین با نظر كلیه اعضاء انتخاب گردید.
نمونههای جمعآوری شده از مبادی گمركهای كشور به تعداد شصت و دو نمونه در آزمایشگاه "IGI" كه مورد تأیید اعضاء قرار گرفته بود، در مورد غلظت سه فلز سنگین كادمیوم، سرب و آرسنیك تعیین مقدار شدند كه به شرح زیر اعلام میگردد:
1- كادمیوم: آنالیز نمونهها درخصوص میزان غلظت آلودگی كادمیومی برنجهای وارداتی نشان داد كه غلظت نمونهها پایینتر از حد مجاز، یعنی كمتر از PPm (قسمت در میلیون) 1/0 بوده و از نظر فلز كادمیوم آلودگی وجود نداشت.
2- سرب: آنالیز نمونهها درخصوص میزان غلظت آلودگی به فلز سرب نشان داد كه برنجهای وارداتی با عنوانهای عطر گل باز، دل مباركه كامونگی، سارال، كیمیا، جادوگر، هاشمی 1121، عررمان و حاجی مرادی دارای غلظت بالای حد استاندارد PPm 2/0 بودهاند و آلودگی این هشت نمونه از شصت و دو نمونه به فلز سنگین سرب مورد تأیید قرار گرفت.
3- آرسنیك: از آنجایی كه حد مجاز و استاندارد فلز آرسنیك برخلاف دو فلز قبلی، یعنی كادمیوم و سرب در كشور جمهوری اسلامی ایران مشخص نیست و تا زمان اعلام خبر آلودگی نیز این فلز در برنجهای وارداتی تعیین مقدار نشده بود، قضاوت و اعلام نظر در مورد آلودگی و یا عدم آلودگی برنجهای وارداتی به آرسنیك را با مشكل مواجه كرده است؛ ولی از آنجایی كه خطر سرطانزایی فلز آرسنیك در بعضی از اعضای بدن، نظیر ریهها، سامانههای (سیستمهای) ادراری و پوست تأیید قطعی شد و جزء فلزات سنگین گروه یك، یعنی محرز بودن سرطانزایی آن مشخص گردید و همچنین WHO (سازمان بهداشت جهانی) حداكثر مجاز آرسنیك در آب آشامیدنی را 01/0 الی 09/0 میلیگرم در لیتر تعیین نمود و این میزان در كشور ما به عنوان استاندارد آرسنیك در آب آشامیدنی به عنوان شاخص مدنظر میباشد و كارگروه (كمیته) مشترك WHO (سازمان بهداشت جهانی) و FAO (سازمان خواروبار كشاورزی) نیز اعلام نمود به دلیل خطرناك بودن این فلز، حدهای اعلام شده بین 1/0 الی 3 (میكروگرم بر كیلوگرم در روز) در برنج باید تجدیدنظر شود، بر این اساس كمیسیون بهداشت و درمان از اساتید دانشگاههای كشور در رشتههای سمشناسی، بیوشیمی، تغذیه و داروسازی درخواست اعلام نظر نمود كه جمعبندی نظرات افراد فوق به شرح زیر میباشد:
الف) اعضاء اتفاق نظر داشتند از آنجایی كه مصرف مقدار برنج در سبد غذایی كشورها و حتی مناطق مختلف یك كشور متغیر است و به عنوان مثال، سرانه روزانه مصرف برنج در آمریكا 12 گرم، انگلستان 25 گرم، بنگلادش 450 گرم و در ایران 130-100 گرم میباشد و دامنه تغییرات استانداردهای ذكرشده توسطWHO ، 1/0 الی 3 میكروگرم بر كیلوگرم در روز میباشد؛ بنابراین استاندارد سایر كشورها نمیتواند مبنای قضاوت باشد. لذا باید میزان دریافت آرسنیك از مواد غذایی اصلی نان، برنج، آب و نیز هوا بررسی و تعیین مقدار شود.
ب) كلیه اعضاء بر این مسأله اتفاق نظر كلی داشتند كه مسأله فراموش شده ایمنی غذا در كشور باید مورد توجه دقیق قرار گیرد و موضوع آلودگی فراتر از آرسنیك و دو فلز ذكر شده قبلی، یعنی سرب و كادمیوم باید مورد مطالعه قرار گیرد.
ج) اعضاء پیشنهاد نمودند بررسی میزان فلزات سنگین (آلایندههای شیمیایی)، آفتكشها و مایكوتوكسینهای موجود در مواد غذایی اصلی از نظر تعیین مقدار مصرف مواد غذایی (سرانه)، روش آنالیز و جمعآوری نمونهها با مسئولیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور به عنوان پروژههای تحقیقاتی در مراكز دانشگاهی و تحقیقاتی با اولویت مورد بررسی علمی قرار گیرد. این تحقیقات ظرف مدت حداكثر هجده ماه انجام و پیشرفت كار هر سه ماه یك بار به كمیسیون بهداشت و درمان ارائه گردد.
جمعبندی كلی
1- در مورد آلودگی هشت نمونه از برنجهای وارداتی به فلز سنگین سرب فعلاً از توزیع آن جلوگیری و به دو طریق زیر در آینده اقدام شود:
1-1- جلوگیری از توزیع هشت نمونه اعلام شده در بازار و مرجوع نمودن این نمونهها به كشورهای فروشنده.
1-2- مخلوط سازی نمونههای اعلام شده با نمونههایی كه آلودگی آنها در حد صفر باشد و پس از تأیید رفع آلودگی و پایین بودن آلودگی به زیر حد استاندارد اجازه توزیع داده شود.
2- در مورد برنجهای وارداتی آلوده به فلز سنگین آرسنیك، از بین استانداردهای كشورهای آسیایی، استاندارد كشور چین كه توسط وزارت سلامت و سازمان استاندارد ملی آن كشور به مقدار PPm 15/0 از نوع معدنی مشخص شده است، مبنای عمل قرار گیرد تا پس از انجام تحقیقات و مشخص شدن میزان استاندارد تعیین شده به عنوان استاندارد ملی كشورمان مبنای بررسی قرار گیرد.
ضمناً از آنجایی كه یكی از منابع عمده آلودگی برنج به فلز سنگین آرسنیك، آبیاری مزارع برنج با آب آلوده به آرسنیك میباشد و در مواقع سیلاب نیز این آلودگی بیشتر میباشد، تأكید میگردد نمونههای وارداتی همیشه باید مورد آنالیز سنجش میزان آلودگی آرسنیكی قرار گیرند و صرفاً عدم آلودگی یك نمونه در یك زمان، دلیل عدم آلودگی آن در همه زمانها نمیباشد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، در این گزارش كه از سوی محمد تأمینی ـ سخنگوی كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی ـ قرائت شد، آمده است: با توجه به گزارشهای دریافتی و اخبار منتشر شده در رسانهها درخصوص آلودگی برنجهای وارداتی به فلزات سنگین، بهویژه آرسنیك و با عنایت به اهمیت موضوع و وظیفه ذاتی و قانونی و حساسیت اعضای محترم كمیسیون بهداشت و درمان با اولویت خاص موضوع را بررسی و اینك گزارش آن به شرح زیر تقدیم میگردد:
1- در پی اعلام آلودگی برنجهای وارداتی به فلزات سنگین، جلسهای با حضور مسئولین دستگاههای ذیربط (سازمان استاندارد كشور، اداره كل استاندارد تهران، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی، وزارت جهاد كشاورزی، وزارت بازرگانی، اعضای كمیسیون بهداشت و درمان) تشكیل و درخصوص موضوع آلودگی برنجهای وارداتی بحثهای كارشناسی و تخصصی پرداخته شد و خلاصه بحثهای مطرح شده از سوی مسئولین بدین شرح اعلام میگردد:
الف) مدیركل محترم استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران (آقای مهندس پورهاشم) بیان داشتند كه در راستای مواد (3) و (4) قانون تشكیل اساسنامه سازمان و پس از اعلام خبر مبنی بر آلودگی برنجهای وارداتی به صورت تصادفی مقداری نمونه از بازار فروش برنج در تهران جمعآوری و آنالیز آزمایشگاههای مختلف به شرح زیر اعلام میشود:
- آزمایشهای انجام شده درخصوص میزان آرسنیك در سیزده نمونه برنج خارجی توسط آزمایشگاه اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران نشاندهنده آن است كه آلودگی یازده نمونه از سیزده نمونه میزان آرسنیك بالاتر از حد استاندارد بوده (حد مجاز آرسنیكPPM 2/0 درنظر گرفته شده است) (ضمیمه شماره 1) و آلودگی را تأیید میكند.
- آزمایشهای انجام شده درخصوص میزان آرسنیك از سیزده نمونه برنج خارجی توسط شركت بینالمللی بازرسی كالای تجاری، نشان داد كه میزان آرسنیك در نمونهها پایینتر از حد استاندارد ( PPM2/0) و آلودگی آرسنیكی را رد میكند، ولی ده نمونه از سیزده نمونه میزان سرب آنها بالاتر از حد مجاز و آلودگی به عنصر سرب را تأیید میكند. (ضمیمه شماره 2)
- آزمایشهای انجام شده درخصوص میزان آرسنیك از هفده نمونه برنج خارجی توسط پژوهشگاه علوم و فنون هستهای نشاندهنده آلوده بودن برنجهای وارداتی به آرسنیك بوده و تمامی هفده نمونه آزمایش شده میزان آرسنیك بالاتر از حد استاندارد ( PPM2/0) شناسایی گردید (ضمیمه شماره 3) و آلودگی را تأیید میكند.
ب) ریاست محترم سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور (آقای مهندس برزگری) اعتقاد داشت كه جهت تعمیم نتایج و اظهارنظر صریح و قاطع باید نمونههای بیشتری مورد آزمایش و جمعآوری نمونهها باید از مبادی ورودی كشور یعنی گمركها انجام پذیرد. مغایرتها در نتایج آزمایشهای صورتگرفته دلیل این حرف میباشد. هرچند كه نتایج آزمایشهای صورتگرفته و وجود آلودگی در بعضی از نمونهها، خود زنگ خطری میباشد و باید بهطور جدی و بر مبنای علمی به این مسأله پرداخت.
ج) معاونت محترم غذا و داروی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی (دكتر شیبانی) نیز اعلام داشت تا زمان اعلام آلودگی برنجهای وارداتی به فلزات سنگین، بهویژه آرسنیك به دلیل عدم استاندارد اجباری این فلز، هیچیك از دانشگاههای علوم پزشكی كشور، بهخصوص دانشگاههای علوم پزشكی در مبادی ورودی كشور آنالیز تعیین میزان آرسنیك در برنج در دستور كار آنان نبوده و آزمایشها درخصوص آفتزدگی، سموم قارچی، آفلاتوكسین و سایر توكسینها، سرب و كادمیوم و آلودگیهای میكروبی و كپك انجام میشده است و آزمایش تشخیص و تعیین میزان اندازهگیری آرسنیك در دستور كار نبوده است؛ هرچند كه پس از اعلام خبر آلودگی برنجهای وارداتی به آرسنیك به دانشگاههای علوم پزشكی اعلام نمودیم كه آزمایش این عنصر را نیز در دستور كار خود قرار بدهند.
د) معاونت محترم وزارت بازرگانی (آقای دكتر مفتح) نیز اعلام داشت این وزارتخانه مسئولیت بررسی اسناد و تطابق واردات كالا مطابق اسناد ثبت سفارشی را بهعهده داشته و در مورد اقلام خوراكی و غذایی با دریافت استعلامهایی از وزارت جهاد كشاورزی (سازمان حفظ نباتات، سازمان دامپزشكی)، ادارات كل استاندارد و تحقیقات صنعتی منطقه درخصوص استاندارد بودن كالاها و بالاخره دانشگاههای علوم پزشكی منطقه درخصوص سلامت مواد غذایی اقدام مینماید.
2- پس از بحثهای تخصصی و كارشناسی، مقرر گردید با هماهنگی سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور، اداره كل استاندارد استان تهران و معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و با نظارت مسئولین حراست، دو دستگاه مجدداً بر روی شصت و هفت نمونه برنج وارداتی آزمایش تشخیص و تعیین میزان فلزات سنگین و بهویژه آرسنیك در آزمایشگاه وزارت با حضور كارشناسان آزمایشگاهی اداره كل استاندارد تهران و معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت انجام شود.
الف) پس از یك هفته از مصوبه اخیر، معاونت محترم غذا و داروی وزارت بهداشت اعلام نمودند كه نتایج آزمایشات بر روی شصت و هفت نمونه برنج وارداتی نشان داده است كه برنجهای وارداتی آلوده به فلز آرسنیك نمیباشد.
ب) اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران با حضور در جلسه كمیسیون به اتفاق كارشناس مربوط اعلام نمودند كه علیرغم حضور كارشناس آن اداره كل در مراحل آزمایشها، به دلیل استفاده از روش خاصی در تعیین میزان آلودگی به فلز آرسنیك و عدم استفاده از هاضم، نتایج آزمایش را نمیپذیرد و به روش كار اعتراض دارد و نتایج را مورد قبول نمیداند.
3- كمیسیون بهداشت و درمان پس از اعلام نتایج از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و اعتراض اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران و همچنین مغایرتهای موجود در آزمایشهای اولیه با توافق اعضای كمیسیون، فردی از اعضاء را جهت بررسی علمی و كارشناسی و تخصصی موضوع مشخص كه با حضور سایر مسئولین دستگاههای ذیربط (استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور، اداره كل استاندارد تهران، معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی) كار را تا حصول نتیجه قطعی و اعلام آن به كمیسیون پیگیری نمایند.
الف) در پی تصمیمات متخذه در كمیسیون بهداشت و درمان، جلساتی در تاریخهای 17/9/1388 و 25/9/1388 پیرامون وضعیت برنجهای وارداتی با حضور اساتید، محققین علم تغذیه، سمشناسی، شیمی تجزیه و آلی و كارشناسان ارشد از دانشگاهها و مؤسسات تحقیقات و دستگاههای اجرایی ذیربط تشكیل و با توجه به مغایرتهای موجود در آزمایشهای انجام شده و پس از بحث و تبادل نظر علمی تصمیمات زیر اتخاذ گردید:
- با توجه به وجود روشهای مختلف جهت اندازهگیری فلزات سنگین در مواد غذایی با استفاده از نقطه نظرات اساتید مراكز دانشگاهی و تحقیقاتی، روش AOAC"999.11" جهت اندازهگیری سرب و كادمیوم و روش AOAC"985.16" جهت اندازهگیری آرسنیك به عنوان علمیترین و معتبرترین روش تشخیص داده شد و مبنای كار، اندازهگیری فلزات ذكر شده قرار گرفت و روش آمادهسازی نمونهها، استفاده از هاضمها و میزان درجه حرارت و زمان ماندگاری و سایر موارد مورد توافق كلیه اعضاء قرار گرفت.
- درخصوص نمونهبرداری روش EC"2007/333 NO" به عنوان مبنای كار نمونهبرداری مورد تأیید كلیه اعضاء قرار گرفت و مقرر گردید با هماهنگی گمرك ایران، كارشناسان نمونهگیری مؤسسه استاندارد كشور و تهران نسبت به انجام كار و تهیه نمونه از مبادی ورودی كشور و از براندهای مختلف، كار نمونهگیری و انتقال نمونهها به آزمایشگاهها انجام شود.
- در بین آزمایشگاههای موجود در تهران، آزمایشگاه "IGI" وابسته به وزارت بازرگانی و مركز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران پس از تأیید مؤسسه استاندارد به عنوان آزمایشگاه معتبر جهت آنالیز فلزات سنگین با نظر كلیه اعضاء انتخاب گردید.
نمونههای جمعآوری شده از مبادی گمركهای كشور به تعداد شصت و دو نمونه در آزمایشگاه "IGI" كه مورد تأیید اعضاء قرار گرفته بود، در مورد غلظت سه فلز سنگین كادمیوم، سرب و آرسنیك تعیین مقدار شدند كه به شرح زیر اعلام میگردد:
1- كادمیوم: آنالیز نمونهها درخصوص میزان غلظت آلودگی كادمیومی برنجهای وارداتی نشان داد كه غلظت نمونهها پایینتر از حد مجاز، یعنی كمتر از PPm (قسمت در میلیون) 1/0 بوده و از نظر فلز كادمیوم آلودگی وجود نداشت.
2- سرب: آنالیز نمونهها درخصوص میزان غلظت آلودگی به فلز سرب نشان داد كه برنجهای وارداتی با عنوانهای عطر گل باز، دل مباركه كامونگی، سارال، كیمیا، جادوگر، هاشمی 1121، عررمان و حاجی مرادی دارای غلظت بالای حد استاندارد PPm 2/0 بودهاند و آلودگی این هشت نمونه از شصت و دو نمونه به فلز سنگین سرب مورد تأیید قرار گرفت.
3- آرسنیك: از آنجایی كه حد مجاز و استاندارد فلز آرسنیك برخلاف دو فلز قبلی، یعنی كادمیوم و سرب در كشور جمهوری اسلامی ایران مشخص نیست و تا زمان اعلام خبر آلودگی نیز این فلز در برنجهای وارداتی تعیین مقدار نشده بود، قضاوت و اعلام نظر در مورد آلودگی و یا عدم آلودگی برنجهای وارداتی به آرسنیك را با مشكل مواجه كرده است؛ ولی از آنجایی كه خطر سرطانزایی فلز آرسنیك در بعضی از اعضای بدن، نظیر ریهها، سامانههای (سیستمهای) ادراری و پوست تأیید قطعی شد و جزء فلزات سنگین گروه یك، یعنی محرز بودن سرطانزایی آن مشخص گردید و همچنین WHO (سازمان بهداشت جهانی) حداكثر مجاز آرسنیك در آب آشامیدنی را 01/0 الی 09/0 میلیگرم در لیتر تعیین نمود و این میزان در كشور ما به عنوان استاندارد آرسنیك در آب آشامیدنی به عنوان شاخص مدنظر میباشد و كارگروه (كمیته) مشترك WHO (سازمان بهداشت جهانی) و FAO (سازمان خواروبار كشاورزی) نیز اعلام نمود به دلیل خطرناك بودن این فلز، حدهای اعلام شده بین 1/0 الی 3 (میكروگرم بر كیلوگرم در روز) در برنج باید تجدیدنظر شود، بر این اساس كمیسیون بهداشت و درمان از اساتید دانشگاههای كشور در رشتههای سمشناسی، بیوشیمی، تغذیه و داروسازی درخواست اعلام نظر نمود كه جمعبندی نظرات افراد فوق به شرح زیر میباشد:
الف) اعضاء اتفاق نظر داشتند از آنجایی كه مصرف مقدار برنج در سبد غذایی كشورها و حتی مناطق مختلف یك كشور متغیر است و به عنوان مثال، سرانه روزانه مصرف برنج در آمریكا 12 گرم، انگلستان 25 گرم، بنگلادش 450 گرم و در ایران 130-100 گرم میباشد و دامنه تغییرات استانداردهای ذكرشده توسطWHO ، 1/0 الی 3 میكروگرم بر كیلوگرم در روز میباشد؛ بنابراین استاندارد سایر كشورها نمیتواند مبنای قضاوت باشد. لذا باید میزان دریافت آرسنیك از مواد غذایی اصلی نان، برنج، آب و نیز هوا بررسی و تعیین مقدار شود.
ب) كلیه اعضاء بر این مسأله اتفاق نظر كلی داشتند كه مسأله فراموش شده ایمنی غذا در كشور باید مورد توجه دقیق قرار گیرد و موضوع آلودگی فراتر از آرسنیك و دو فلز ذكر شده قبلی، یعنی سرب و كادمیوم باید مورد مطالعه قرار گیرد.
ج) اعضاء پیشنهاد نمودند بررسی میزان فلزات سنگین (آلایندههای شیمیایی)، آفتكشها و مایكوتوكسینهای موجود در مواد غذایی اصلی از نظر تعیین مقدار مصرف مواد غذایی (سرانه)، روش آنالیز و جمعآوری نمونهها با مسئولیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی كشور به عنوان پروژههای تحقیقاتی در مراكز دانشگاهی و تحقیقاتی با اولویت مورد بررسی علمی قرار گیرد. این تحقیقات ظرف مدت حداكثر هجده ماه انجام و پیشرفت كار هر سه ماه یك بار به كمیسیون بهداشت و درمان ارائه گردد.
جمعبندی كلی
1- در مورد آلودگی هشت نمونه از برنجهای وارداتی به فلز سنگین سرب فعلاً از توزیع آن جلوگیری و به دو طریق زیر در آینده اقدام شود:
1-1- جلوگیری از توزیع هشت نمونه اعلام شده در بازار و مرجوع نمودن این نمونهها به كشورهای فروشنده.
1-2- مخلوط سازی نمونههای اعلام شده با نمونههایی كه آلودگی آنها در حد صفر باشد و پس از تأیید رفع آلودگی و پایین بودن آلودگی به زیر حد استاندارد اجازه توزیع داده شود.
2- در مورد برنجهای وارداتی آلوده به فلز سنگین آرسنیك، از بین استانداردهای كشورهای آسیایی، استاندارد كشور چین كه توسط وزارت سلامت و سازمان استاندارد ملی آن كشور به مقدار PPm 15/0 از نوع معدنی مشخص شده است، مبنای عمل قرار گیرد تا پس از انجام تحقیقات و مشخص شدن میزان استاندارد تعیین شده به عنوان استاندارد ملی كشورمان مبنای بررسی قرار گیرد.
ضمناً از آنجایی كه یكی از منابع عمده آلودگی برنج به فلز سنگین آرسنیك، آبیاری مزارع برنج با آب آلوده به آرسنیك میباشد و در مواقع سیلاب نیز این آلودگی بیشتر میباشد، تأكید میگردد نمونههای وارداتی همیشه باید مورد آنالیز سنجش میزان آلودگی آرسنیكی قرار گیرند و صرفاً عدم آلودگی یك نمونه در یك زمان، دلیل عدم آلودگی آن در همه زمانها نمیباشد.
نظرات بینندگان
ناشناس
| 
۱۶:۳۶ - ۱۳۸۹/۰۴/۱۷
پاسخ
وقتی میگویيم چایهای خارجی مثل برنجهایشان ممكن است آلوده باشند، سخنی به گزاف نگفتهايم. نظرات بینندگان