کارشناسان:
خودكفايی برنج نياز به فنآوریهای جديد دارد
امروزه در سراسر جهان، حدود 120 ميليون هكتار زير كشت محصولات تراريخته است كه سهم ايران از اين رقم به دليل ابهام در قوانين صفر است. اين درحالي است كه محققان ما در محصول استراتژيك برنج، نخستين كساني بودند كه برنج مقاوم به آفت كرم ساقهخوار را توليد كردند.
استان گيلان با بيش از 238 هزار هكتار شاليزار، يكي از مراكز مهم توليد برنج در كشور بهشمار ميرود.
وزارت جهاد كشاورزي در سال 1384 استانهاي برنجخيز كشور را از سال 1385 به مدت سه سال مكلف به اجراي طرح خودكفايي برنج نمود. اين درحالي است كه اغلب كارشناسان معتقدند، دستيابي به اين مهم بدون استفاده از فنآوري جديد امكانپذير نيست. به عبارتي، كارشناسان توسعه علمي را پاسخي مطمئن و متقن براي رسيدن به دستاوردي كلان از سرمايهاي محدود با كمترين هدررفت سرمايه ميدانند. از اينرو به اعتقاد آنان، روشهاي نوين علمي مانند بيوتكنولوژي يا فنآوري زيستي ميتواند محدوديتهاي فيزيكي را جبران و ما را به سمت افزايش توليد و خودكفايي در توليد محصولاتي نظير برنج رهنمون كند.
گرچه برخي افراد از استفاده از روشهاي نوين مانند توليد محصولات تراريخته ابراز نگراني ميكنند، ولي اين عده هيچ دليل علمي براي مخالفت خود در دست ندارند.
بيوتكنولوژي يا فنآوري زيستي، قدمتي تاريخي دارد و از همان زمان كه چينيهاي باستان كپك نان را بر تاول پا ميگذاشتند، فنآوري زيستي شناخته شده بود. امروزه هم زمينههاي عامتر اين علم در كشور و كشاورزي ما جا افتاده است، چنانكه توليد نهالهاي خرما و موز، اغلب سيب زمينيها، حتي برخي كودها با شيوههايي مثل كشت بافت كه شاخهاي از خانواده بزرگ بيوتكنولوژي است، كاربرد دارد. اما آنچه امروزه مورد بحث است، فنآوري زيستي نوين و كاربرد موجودات و گياهان تراريخته است كه با طرح آن و قوانين مترتب بر ايمني زيستي در كميسيون كشاورزي مجلس شوراي اسلامي بار ديگر كانون توجه محافل علمي و رسانهاي قرار گرفته است.
یک كارشناس كشاورزي در اينباره به خبرگزاری ايرنا، گفت: تراريخته يا ترنس ژنيك به موجود يا گياهي اطلاق ميشود كه در آن يك صفت نامطلوب به كمك روشهاي بيوتكنولوژي مبدل به صفتي مطلوب و ممتاز ميشود.
ليلا مسروري، اظهار داشت: براي مثال گياهي كه به آفت خاصي حساس است و در شرايط عادي براي مقابله با اين آفت احتياج به استفاده از سموم است كه اثرات سوء زيستمحيطي دارد، ولي در صورت تراريخته شدن علاوه بر اينكه به موجودات دوست در طبيعت آسيب نميزند، نسبت به آفت هدف، مقاوم ميشود.
وی، خاطرنشان كرد: تحقيق در مورد توليد و تجارت اين محصولات تحت عنوان دستورالعملها و قوانين و پروتكلها كنترل ميشود؛ پس هر محصولي حاصل تحقيقات و آزمايشات قانونمند و دقيق است.
به گفته مسروری، امروزه در سراسر جهان، حدود 120 ميليون هكتار زير كشت محصولات تراريخته است كه سهم ايران از اين رقم به دليل ابهام در قوانين صفر است. اين درحالي است كه محققان ما در محصول استراتژيك برنج، نخستين كساني بودند كه برنج مقاوم به آفت كرم ساقهخوار را توليد كردند.
ايران با متغير كشت بين 600 تا 630 هزار هكتار شاليزار و گيلان با 238 هزار و 40 هكتار شاليزار، سالانه بسته به موقعيت جغرافيايي منطقه و طغيان آفت بين 10 تا 20 درصد شاليزارها از اين آفت زيان ميبينند.
جالب آنكه بين سموم گوناگون كه در كل كشور براي آفات مختلف بهكار ميروند، بيشترين سهم به سم ديازينون براي مقابله با كرم ساقهخوار برنج اختصاص دارد. اين سموم وارد سفرههاي آب زيرزميني، رودخانهها و دريا شده و سلامت انسان و ساير موجودات را به خطر مياندازد.
به اعتقاد كارشناسان فعال در اين رشته، براي خودكفايي و صادرات و دستيابي به توسعه پايدار و همچنين حفاظت بهتر از محيط زيست لازم است شيوههاي نوين علمي مانند توليد برنج تراريخته را جدي بگيريم.
هماكنون از 238 هزار و 40 هكتار شاليزار موجود در گيلان سالانه حدود 600 تا 700 هزار تن برنج سفيد توليد ميشود كه در صورت استفاده از اين شيوه ميتوان اين رقم را به ميزان قابل ملاحظهاي افزايش داد.
وزارت جهاد كشاورزي در سال 1384 استانهاي برنجخيز كشور را از سال 1385 به مدت سه سال مكلف به اجراي طرح خودكفايي برنج نمود. اين درحالي است كه اغلب كارشناسان معتقدند، دستيابي به اين مهم بدون استفاده از فنآوري جديد امكانپذير نيست. به عبارتي، كارشناسان توسعه علمي را پاسخي مطمئن و متقن براي رسيدن به دستاوردي كلان از سرمايهاي محدود با كمترين هدررفت سرمايه ميدانند. از اينرو به اعتقاد آنان، روشهاي نوين علمي مانند بيوتكنولوژي يا فنآوري زيستي ميتواند محدوديتهاي فيزيكي را جبران و ما را به سمت افزايش توليد و خودكفايي در توليد محصولاتي نظير برنج رهنمون كند.
گرچه برخي افراد از استفاده از روشهاي نوين مانند توليد محصولات تراريخته ابراز نگراني ميكنند، ولي اين عده هيچ دليل علمي براي مخالفت خود در دست ندارند.
بيوتكنولوژي يا فنآوري زيستي، قدمتي تاريخي دارد و از همان زمان كه چينيهاي باستان كپك نان را بر تاول پا ميگذاشتند، فنآوري زيستي شناخته شده بود. امروزه هم زمينههاي عامتر اين علم در كشور و كشاورزي ما جا افتاده است، چنانكه توليد نهالهاي خرما و موز، اغلب سيب زمينيها، حتي برخي كودها با شيوههايي مثل كشت بافت كه شاخهاي از خانواده بزرگ بيوتكنولوژي است، كاربرد دارد. اما آنچه امروزه مورد بحث است، فنآوري زيستي نوين و كاربرد موجودات و گياهان تراريخته است كه با طرح آن و قوانين مترتب بر ايمني زيستي در كميسيون كشاورزي مجلس شوراي اسلامي بار ديگر كانون توجه محافل علمي و رسانهاي قرار گرفته است.
یک كارشناس كشاورزي در اينباره به خبرگزاری ايرنا، گفت: تراريخته يا ترنس ژنيك به موجود يا گياهي اطلاق ميشود كه در آن يك صفت نامطلوب به كمك روشهاي بيوتكنولوژي مبدل به صفتي مطلوب و ممتاز ميشود.
ليلا مسروري، اظهار داشت: براي مثال گياهي كه به آفت خاصي حساس است و در شرايط عادي براي مقابله با اين آفت احتياج به استفاده از سموم است كه اثرات سوء زيستمحيطي دارد، ولي در صورت تراريخته شدن علاوه بر اينكه به موجودات دوست در طبيعت آسيب نميزند، نسبت به آفت هدف، مقاوم ميشود.
وی، خاطرنشان كرد: تحقيق در مورد توليد و تجارت اين محصولات تحت عنوان دستورالعملها و قوانين و پروتكلها كنترل ميشود؛ پس هر محصولي حاصل تحقيقات و آزمايشات قانونمند و دقيق است.
به گفته مسروری، امروزه در سراسر جهان، حدود 120 ميليون هكتار زير كشت محصولات تراريخته است كه سهم ايران از اين رقم به دليل ابهام در قوانين صفر است. اين درحالي است كه محققان ما در محصول استراتژيك برنج، نخستين كساني بودند كه برنج مقاوم به آفت كرم ساقهخوار را توليد كردند.
ايران با متغير كشت بين 600 تا 630 هزار هكتار شاليزار و گيلان با 238 هزار و 40 هكتار شاليزار، سالانه بسته به موقعيت جغرافيايي منطقه و طغيان آفت بين 10 تا 20 درصد شاليزارها از اين آفت زيان ميبينند.
جالب آنكه بين سموم گوناگون كه در كل كشور براي آفات مختلف بهكار ميروند، بيشترين سهم به سم ديازينون براي مقابله با كرم ساقهخوار برنج اختصاص دارد. اين سموم وارد سفرههاي آب زيرزميني، رودخانهها و دريا شده و سلامت انسان و ساير موجودات را به خطر مياندازد.
به اعتقاد كارشناسان فعال در اين رشته، براي خودكفايي و صادرات و دستيابي به توسعه پايدار و همچنين حفاظت بهتر از محيط زيست لازم است شيوههاي نوين علمي مانند توليد برنج تراريخته را جدي بگيريم.
هماكنون از 238 هزار و 40 هكتار شاليزار موجود در گيلان سالانه حدود 600 تا 700 هزار تن برنج سفيد توليد ميشود كه در صورت استفاده از اين شيوه ميتوان اين رقم را به ميزان قابل ملاحظهاي افزايش داد.
نظرات بینندگان